^ اسمى كه پس از اسم‌هاى مقادير قرار مى‌گيرد، چهار وجه دارد: (١) منصوب، بنابر تمييز بودن: عندي رطل زيتا. (٢) مجرور به اضافه: عندى رطل زيت. (٣) مجرور به «من»:

عندى رطل من الزّيت. (٤) مرفوع، بنابر بدل بودن: عندي رطل زيت.

وزن ملازم ندا

برخى از الفاظ، ملازم و همراه با ندا مى‌آيند، مثل: اللّهمّ‌، فل، لؤمان و نيز برخى از صفت‌ها بر وزن فعل و فعال به معناى فاعل، براى مذمّت مذكّر و مؤنّث همراه ندا مى‌آيند:

يا سفه، يا خباث.

وزن منتهى الجموع

اوزان منتهى الجموع بر سه تا بى‌نهايت دلالت مى‌كنند، أفاعل: اصبع إصابع؛ مفاعل:

مسجد، مساجد؛ أفاعيل: إضبارة، أضابير؛ مفاعيل: ميثاق، مواثيق.

وَسْطَ

اسمى است كه همواره اضافه مى‌شود و ظرف مكان و ملحق به جهات شش‌گانه است.

١. در صورتى كه مضاف باشد، معرب، مفعول فيه و منصوب است: وقفت وسط النّاس؛ نيز اگر در لفظ و معنا، از اضافه منقطع شود:

وقفت وسطا.

٢. اگر در لفظ، و نه در معنا، از اضافه منقطع شود، مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب است: وقفت وسط.

وُشْكانَ

اسم فعل و به معناى ماضى: أسرع است، مبنى بر فتحه است و محلّى از اعراب ندارد:

وشكان القوم؛ فاعل را مرفوع مى‌كند و «وشكان» و «وشكان» نيز نوشته مى‌شود.

وصف

كلمه‌اى مترادف صفت و نعت است و در اين موارد مى‌آيد:

١. در الفاظى كه ملازم با ندا هستند، وصف بر وزن فعل و فعال به معناى فاعل، براى مذمّت مذكّر و مؤنّث مى‌آيد: يا سفه، يا خباث.

٢. در عامل مفعول مطلق، وصف بر «حدث» ى دلالت مى‌كند: رأيتك مجتهدا إجتهادا.

^ افعل تفضيل و صفت مشبّهه در مفعول مطلق عمل نمى‌كنند.

وَصْل

ضوابط چهارگونه‌اند: تشديد، مدّ، وصل و قطع. وصل بر سقوط لفظى همزه دلالت مى‌كند. همزۀ وصل در ابتداى كلام تلفّظ مى‌شود، ولى در اثناى آن ساقط مى‌شود: