١. وزن‌هاى فعل: (١) ثلاثى مجرّد: فعل يفعل، فعل يفعل، فعل يفعل، فعل يفعل، فعل يفعل، فعل يفعل. (٢) رباعى مجرّد: فعلل. (٣) ثلاثى مزيد: فعّل، فاعل، أفعل، تفعّل، تفاعل، انفعل، افتعل، افعلّ‌، استفعل، افعوعل. (٤) رباعى مزيد:

تفعلل، افعنلل، افعللّ‌.

٢. صيغه‌هاى فعل: (١) صيغۀ آن مبنى بر فتحه، و بناء آن بر ضمّه و سكون، مقدّر است و به زمان گذشته و نيز حال و آينده اختصاص دارد: فعل. (٢) مضارع: صيغۀ آن معرب و مرفوع است و نصب و جزم مى‌پذيرد، يا مبنى بر فتحه و سكون است و به زمان حال و آينده اختصاص دارد: يفعل. (٣) امر: صيغۀ آن مبنى بر فتحه، سكون، حذف «نون» و حذف حرف علّه است و طلب انجام كارى در زمان آينده است: افعل.

صيغۀ فعل امر

فعل امر از مضارع معلوم ساخته مى‌شود.

١. اگر پس از حرف مضارعه، حرف متحرّكى باشد، حرف مضارعه حذف مى‌گردد و اگر پس از آن حرف ساكنى باشد، همزه‌اى به ابتداى آن اضافه مى‌شود.

٢. همزۀ اضافه شده به ابتداى فعل امر:

(١) در مضموم العين مضارع ثلاثى، مضموم است: انظر. (٢) در رباعى، مفتوح است: أكرم.

(٣) در غير اين دو، مكسور است: اعلم.

٣. اساسا مبنى بر سكون است: افعل، و مبنى بر حذف «نون» در افعال پنج‌گانه: افعلا، افعلوا، افعلى، و مبنى بر فتح، هنگام اتّصال به «نون» تأكيد: افعلن، افعلنّ‌، و مبنى بر حذف حرف علّه در افعال معتّل اللاّم: ارم.

صيغۀ فعل ماضى

فعل ماضى همواره مبنى است:

١. بر فتحه در: فعل، فعلا، فعلت.

٢. بر ضمّه در: فعلوا.

٣. بر سكون در: فعلت، فعلتما، فعلتم، فعلت، فعلتما، فعلتنّ‌، فعلت، فعلنا.