مصدر فعل «آض» است، فقط در مورد دو چيزى به كار مى‌رود كه ميان آن‌ها هماهنگى باشد؛ به گونه‌اى كه با يكى از آن دو بتوان از ديگرى بى‌نياز شد: نجح زيد و سمير أيضا اعراب آن چنين است:

١. يا مفعول مطلق و منصوب است؛ كه اين قول برتر است.

٢. يا حال و منصوب است و عامل آن - كه ذو الحال است - محذوف است.

أَيْنَ

ظرف مكان متصرّف، مبنى بر فتحه و در محلّ نصب مفعول فيه است و به دو صورت مى‌آيد:

١. اسم شرطى كه دو فعل مضارع را مجزوم مى‌كند: أين تذهب أذهب.

٢. اسم استفهام: أين أنت‌؟ كه با «من» و «إلى» مجرور مى‌شود: من أين جئت‌؟ مبنى بر فتحه و به سبب حرف جرّ، محلاّ مجرور است.

أيْنَما

اسم شرطى است كه دو فعل مضارع را مجزوم مى‌كند، و مركّب از «أين» شرطى و «ما» ى زايد تأكيدى است: أينما تجلس أجلس.

إيهِ

اسم فعل امرى است به معناى: هات الحديث. (سخن را ادامه بده)، مبنى بر كسره است و محلّى از اعراب ندارد و فاعل آن، ضمير مستتر وجوبى است كه تقدير آن «أنت» است. إيه با تنوين به معناى: هات حديثا ما:

سخنى بگو.

أَيُّها، أَيَّتُها

اسم مركّب از «أىّ‌» براى مذكّر و «أيّة» براى مؤنث و حرف تنبيه «ها» است و پس از آن تابعى مى‌آيد كه با «أل» همراه است.

١. با اسم جامد: أيّها الرّجل، أيّتها الامرأتان، أيّها الرّجال. «أىّ‌»، منادا و مفعول به براى فعل نداى محذوف و مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب