فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٨٧
إيّاكِ
١. ضمير بارز منفصل، ويژۀ مخاطب مؤنّث مفرد است، مبنى بر كسره و محلاّ منصوب است: ايّاك تذكّرت.
٢. لفظ تحذير است. محذّر منه، با فعلى كه وجوبا مستتر است، با عطف يا بدون عطف، منصوب مىشود: ايّاك و الكذب، ايّاك الكذب.
إيّاكُمْ
ضمير بارز منفصل، ويژۀ جمع مذكّر مخاطب است، مبنى بر سكون و محلاّ منصوب است: ايّاكم نكرّم.
إيّاكُما
ضمير بارز منفصل، ويژۀ مخاطب مذكّر و مؤنّث مثنّى است، مبنى بر سكون و محلاّ منصوب است: ايّاكما نكرّم.
إيّاكُنَّ
ضمير بارز منفصل، ويژۀ مخاطب مؤنّث جمع، مبنى بر فتحه و محلاّ منصوب است:
ايّاكنّ نكرّم.
أيّانَ
اصل آن «أىّ آن»، و ظرف زمان غير متصرّف، مبنى بر فتحه و محلاّ منصوب است؛ زيرا مفعول فيه است:
١. اسم شرطى است كه دو فعل مضارع را مجزوم مىكند: أيّان تجتهد تنجح.
٢. اسم استفهام است: أيّان تعود؟
إيّانا
ضمير بارز منفصل، ويژۀ متكلّم مذكّر و مؤنّث جمع است، مبنى بر سكون و محلاّ منصوب است: ايّانا تكرّمون.
إيّاه
ضمير بارز منفصل، ويژۀ غايب مذكّر و مفرد است، مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب است:
١. مفعول به: ايّاه نكرّم. و نيز اگر پس از آن، أنّ، من و واو بيايد، مفعول به است: ايّاه و الكسل.
٢. تابع مفعول به است كه ضمير متّصل باشد، نحترمه ايّاه.
إيّاها
ضمير بارز منفصل، ويژۀ غايب مؤنّث مفرد است، مبنى بر سكون و محلاّ منصوب است:
ايّاها نكرّم.
إيّاهم
ضمير بارز منفصل، ويژۀ غايب مذكّر جمع است، مبنى بر سكون و محلاّ منصوب است:
ايّاهم نكرّم.