٢. در صورتى كه «الف» زايد باشد، اسم غير منصرف مى‌شود: [١] «الف»، زايد و كوتاه باشد و پيش از آن، بيش از دو حرف اصلى آمده باشد: ذكرى، سكرى. بنابراين، معنى و مستشفى، غير منصرف نيستند. [٢] «الف»، زايد ممدوده باشد و پيش از آن، بيش از دو حرف اصلى و پس از آن همزه آمده باشد:

كبرياء، أصدقاء. بنابراين، استقصاء و أسماء، غير منصرف نيستند، ولى أشياء غير منصرف است؛ زيرا اصل آن شيئاء است، مثل صحراء.

الف ساكن

«الف» حركت نمى‌پذيرد و پيش از آن همواره حرف مفتوح قرار مى‌گيرد، ولى تلفّظ اين حرف با «الف» آن نزد كسانى كه اماله مى‌كنند مختلف است، گاهى آن حرف، مفتوح تلفّظ مى‌شود: طار و گاهى مايل به «ياء»: بايع.

قواعد اماله:

١. در اين موارد مى‌توان اماله كرد: هرگاه «الف»: [١] كوتاه باشد: فتى، حبلى [٢] پس از آن «تاء» مربوطه باشد: فتاة، نجاة. [٣] پيش يا پس از «ياء» قرار گيرد: ساير، بيان. [٤] پيش از حرف مكسور قرار گيرد: سالم، فاشل. [٥] پس

[١] الفاظى هستند كه به صورت سماعى، بنابر ظرفيت، منصوب‌اند: أحقا أنت مجتهد، كه تقدير آن چنين است: أفى حق. م.