حرف ندا و مرخّم: (١) حرف نداى «يا»، فقط بر سر مناداى مرخّم درمى‌آيد. (٢) مرخّم عبارت است از: مناداى علم يا نكرۀ مقصوده كه حذف آخر براى آسان كردن تلّفظ انجام مى‌شود.

٢. اعراب مرخّم: منادا، مبنى بر ضمّ و به سبب فعل نداى محذوف، محلاّ منصوب است. براى نوشتن آن پس از ترخيم، دو روش وجود دارد: (١) مرخّم بر حركت حرف آخر، باقى بماند: يا عبل (عبلة)، يا جعف (جعفر). (٢) با آن مانند مناداى طبيعى رفتار شود: يا عبل، يا جعف.

٣. مناداى مرخّم، دو نوع است: (١) با «تاء» تأنيث پايان مى‌پذيرد كه همواره ترخيم آن صحيح است: يا ثق (ثقة). (٢) با «تاء» تأنيث پايان نمى‌پذيرد، و شرطش اين است كه علم غير مضاف باشد و بيش از سه حرف داشته باشد: يا سال (سالم).

٤. گاهى ترخيم براى غير منادا نيز واقع مى‌شود، و آن در صورتى است كه اسم صلاحيت ندا داشته باشد، كه در اين حال، ترخيم براى ضرورت شعرى و تصغير است.

تَرَكَ

١. فعل متعدّى دو مفعولى و از افعال قلوب و بيانگر معناى گردانيدن و تغيير است. پس از گرفتن فاعل خود، بر سر جملۀ اسميّه درمى‌آيد و مبتدا و خبر را، به عنوان دو مفعول خود، منصوب مى‌كند: ترك الزّلزال القرية حطاما.

٢. اگر به معناى گردانيدن و تغيير نباشد، به يك مفعول، متعدّى مى‌شود: تركت العلم لأهله.

٣. فعل‌هاى تحويل عبارت‌اند از: اتّخذ، تخذ، ترك، صيّر، غادر، وهب. اين افعال، «اخوات ظنّ‌» ناميده مى‌شوند.

تركيب

جمله، كلام مركّب مفيد نيز ناميده مى‌شود، و تركيب عبارت است از پيوستن يك كلمه به كلمه‌اى يا بيشتر.

تركيب دو نوع است:

١. تركيب كلامى؛ همان كلام مفيد، يعنى جمله است: العلم كنر، انتصر القائد.

٢. تركيب غير كلامى؛ به آن‌چه كه در حكم مفرد است مى‌گويند: عبد اللّه، الحيوان النّاطق.