به جملۀ اسميّه و فعليّه ملحق مى‌گردد. شبه جمله، با ظرف به همراه مضاف اليه، يا با حرف جرّ به همراه مجرور، آغاز مى‌شود و اين، هنگامى است كه به سبب حذف متعلّق آن دو، معناى مورد نظر كامل شود: عند غروب الشّمس [نأكل]؛ إلى قلعة بعلبك [ذاهبون].

شبه جمله در چهار مورد مى‌آيد:

١. صلۀ موصول: عرفت الّذى عند القوم؛ قرأت ما فى الكتاب. در اين مورد، وصل موصول و صله، بايد مفيد باشد

٢. خبر: الورقاء فوق الشّجرة؛ التّلميذ فى المدرسة. خبر، در حقيقت، فعل يا اسم محذوف [استقرّ، كائن] است.

٣. حال: جاء الأمير بين رجاله و سار فى موكبه. در اين مورد، مفيد بودن، با نعت، عدد يا غير آن حاصل مى‌شود: كنت فى الطّائرة فأبصرت البيوت الكبيرة فوق الأرض صغيرة.

٤. نعت: رأيت رجلا عندك، أو فى الدّار [كائنا]. محلّ جملۀ نعتيه، بر حسب اعراب ما قبل آن، معرب است.

شبه صحيح

اسم معربى است كه به «واو» يا «ياء» ماقبل ساكن ختم شود: ظبى، دلو. اسمى كه به حرف صحيحى غير از همزه ختم شود، اسم صحيح است: رجل، بيت.

شبه صريح

اصطلاح نحوى است و به عامل رفع فاعل، اطلاق مى‌شود. عامل رفع فاعل، دو قسم است: صريح و شبه صريح.

١. فعل، عامل صريح است: غضب المعلّم.

٢. عامل شبه صريح، سه نوع است:

(١) اسم فعل: هيهات خالد؛ يعنى بعد.

(٢) مصدر: عجبت من إهانتك صديقك؛ يعنى من أنّك