فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٣١٥
پيوستهاى تشكيل مىشود كه داراى يك پيام باشد.
٢. «نص» از مجموعه بندهايى تشكيل مىشود كه دربارۀ يك موضوعاند.
كلام مركّب مفيد
جمله، كلام مركّب و مفيد است؛ يعنى مجموعه كلماتى است كه از نظر معنا با هم مرتبط و نيز تامّ و مفيد باشند: قام زيد. فوايد كلام مركّب:
١. فايدۀ تامّ: مانند مثال فوق.
٢. فايدۀ غير تام يا ناقص: إن قام زيد؛ زيرا، در اين مثال، بايد منتظر جواب شرط بود تا معناى جمله كامل شود.
كلامى
جمله، كلام مركّب مفيد نيز ناميده مىشود؛ و تركيب، پيوستن كلمهاى به يك كلمه يا بيشتر است.
تركيب دو نوع است:
١. تركيب كلامى؛ همان كلام مفيد؛ يعنى جمله است: العلم كنز. انتصر القائد.
٢. تركيب غير كلامى، به آنچه كه در حكم مفرد است مىگويند: عبد اللّه. الحيوان النّاطق.
كَلِم
آنچه كه از سه كلمه يا بيشتر تركيب شده باشد «كلم» ناميده مىشود؛ خواه داراى معناى مفيد باشد يا نباشد. «كلم» مفيد، مانند: النّيل ثروة مصر. و غير مفيد، مانند: إن تكثر الصّناعات...
كُلَّما
جانشين ظرف زمان و متضمّن معناى شرط است. فعل شرط و جواب آن بايد ماضى باشند: كلّما عملت فرحت. «كلّما» از «كلّ» و «ما» ى مصدرى زمانى، تركيب شده و مفعول فيه و منصوب است.
كلمه
واحد لفظى كوتاهى است كه بر معنايى دلالت مىكند. كلمه سه نوع است:
١. حرف، كه عبارت است از: (١) حروف مبانى؛ علائم مجرّدى هستند كه با ضميمه شدن به يكديگر، كلمات را مىسازند: أ، ب، ج، د. (٢) حروف معانى؛ الفاظى هستند كه مدلول آنها، آنگاه كامل مىشود كه با اسم يا فعل به كار رود: فى، ثمّ، إلاّ.
٢. اسم؛ كلمهاى است كه ذاتا بر معنايى دلالت مىكند و زمان ندارد: طلب، خنجر، ظالم، هذا.
٣. فعل؛ كلمهاى است كه بر حالتى يا كارى در زمان گذشته، حال يا آينده دلالت كند: كتب، يكتب، سيكتب.