فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٣٨٧
٢. حرف تنبيه: ها القلم به معناى خذه.
٣. ظرف: مكانك به معناى أنبت؛ أمامك به معناى تقدّم.
٤. مصدر: رويدك به معناى تمهّل؛ بله به معناى دع.
مُنَوَّن
اسمى است كه در آخر خود «نون» زايد ساكنى دارد كه تلفّظ مىشود، ولى نوشته نمىشود: رجل، رجلا، رجل. تنوين يكى از علامتهاى اسم است و فقط آخر كلماتى كه اسماند، دو ضمّه، دو فتحه، يا دو كسره مىگيرد.
موصوف
اسمى است كه با آن، شخص، حيوان، شىء و يا معنايى نامگذارى مىشود: كتاب. صفت كلمهاى است كه حالت موصوف را بيان مىكند: كبير. صفت و موصوف بايد در افراد و تذكير و فروع آنها، با هم مطابقت داشته باشند: كتاب كبير؛ إمرأة كريمة. اگر صفت، مصدر باشد، بايد مذكّر و مفرد بيايد و گاهى نيز جمع بسته مىشود: رجال ثقة و ثقات.
موصول
يكى از معانى «أل» و «ما» است. موصول بر امر معيّنى دلالت مىكند كه در پى آن، صلهاى براى توضيح مىآيد: جاء الضّارب أخاه، وجدت ما أحبّ.
موصول
اسمى غير متصرّف است كه بر امر معيّنى دلالت مىكند و معناى آن با جملۀ پس از آن، تمام مىشود. آن جمله، صلۀ موصول ناميده مىشود: حضر الّذى كان غائبا. موصول دو قسم است:
١. خاص، كه صيغههاى گوناگون براى مذكّر، مؤنّث، مفرد، مثنّى و جمع دارد: الّذى، الّتى...
٢. مشترك، كه همواره با يك لفظ مىآيد:
من، أىّ....
موصول خاص
اسم موصولى است كه براى مذكّر، مؤنّث، مفرد، مثنّى و جمع، صيغههاى گوناگون دارد و دوگونه است:
١. در محلّ رفع: الّذى، اللّذان، الّذين، الألى، الالاء، الّتى، اللّتان، اللّواتى، اللاّتى، اللاّئى.
٢. در محلّ نصب و جرّ: الّذى، اللّذين، الّذين، الالى، الالاء، الّتى، اللّتين، اللّواتى، اللاّتى، اللاّئى.
^ موصول خاصّ مفرد و مثنّى، براى عاقل و غير عاقل است. جمع، فقط براى عاقل است و براى جمع غير عاقل، «الّتى» به كار مىرود.
موصول مشترك
اسم موصولى است كه همواره با يك لفظ