از اسم‌هاى متوغّل در ابهام است: (فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ‌). مى‌توان در نيّت آن را مضاف قرار داد و مضاف اليه را حذف كرد و با تنوين، آن را اعراب داد.

١. هرگاه مضاف اليه آن مصدر باشد، جانشين مفعول مطلق مى‌شود: أحببته بعض الحبّ‌.

٢. هرگاه مضاف اليه آن ظرف باشد، جانشين ظرف مى‌شود: مشيت بعض الوقت.

اسم معرب و اعراب آن بر حسب موقعيّتش در جمله است: بعض الطّلاّب مجتهد. «بعض»، مبتدا و مرفوع است.

بَعْلَبَكُّ

اسم علم مركّب مزجى است. جزء نخست آن - «بعل» - مبنى بر فتحه، و جزء دوم آن - «بكّ‌» - معرب غير منصرف است: أعجبتنى بعلبكّ‌؛ زرت بعلبكّ‌؛ أقمت في بعلبكّ‌.

بَعيدٌ

اسم اشاره سه نوع است: نزديك؛ متوسّط؛ دور (بعيد).

اسم اشارۀ دور:

١. در محلّ رفع: ذلك، ذانّك، أولالك، تلك، تانّك، ألالك.

٢. در محلّ نصب و جرّ: ذلك، ذينّك، أولالك، تلك، تينّك، أولالك.

٣. در محلّ رفع، نصب و جرّ: هنالك، ثمّ‌، ثمّت؛ اين اسم‌هاى اشاره به مكان، اختصاص دارند.

بَغْتَةً

نكرۀ منصوب است: طلعت الشّمس بغتة. به دو وجه زير اعراب مى‌گيرد:

١. هرگاه قابل تأويل به صفت باشد، حال است: باغتة.

٢. براى فعل محذوفى كه تقدير آن بغت است، مفعول مطلق واقع مى‌شود.

بَلْ

حرف معنا و عطف و مبنى بر سكون است و محلّى از اعراب ندارد.

١. هرگاه جمله‌اى پس از آن بيايد، حرف ابتداء است: ما جئت بل ذهبت.

٢. حرف اضراب است: ما زيد قائما بل قاعد.

٣. هرگاه مفردى پس از آن بيايد، حرف عطف است: قام زيد بل خالد.

بَلْهَ

١. اسم فعل منقول از مصدر به معناى: دع و مبنى بر فتحه است و محلّى از اعراب ندارد.

فاعل آن، ضمير مستتر وجوبى است كه تقدير آن «أنت» است: بله الشّرّ.

٢. اسم استفهام به معناى «كيف» است: بله أخوك‌؟ «بله»، محلاّ مرفوع و خبر مقدّم است.