فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی

(١)

٥ ص

(٢)

فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٦٧

رجل؛ مذكّر و مفرد مى‌آيد و همراه بودن آن با «من» ممتنع است و مضاف اليه با مفضّل مطابقت مى‌كند.

اِفْعَلَلَّ

وزن فعل رباعى مزيد است و غالبا براى مبالغه مى‌آيد: اقشعرّ الشّعر؛ يعنى قام و انتصب من فزع أو برد و غير ذلك. اكفهرّ اللّيل؛ يعنى تراكم و اشتدّ ظلامه.

اِفْعَلْنَ

وزن براى فعل امر، از فعل مضارع مفتوح العين است:

١. ضمير آن، جمع، مؤنّث و مخاطب است.

٢. همزۀ وصل آن زايد، فاعل الفعل آن ساكن، عين الفعل آن تابع فعل مضارع و لام الفعل آن مبنى بر سكون است.

٣. فاعل آن، «نون» مفتوح مؤنّث است.

اِفْعَلوا

وزن براى فعل امر، از فعل مضارع مفتوح العين است:

١. ضمير آن، جمع، مذكّر و مخاطب است.

٢. همزۀ وصل آن، زايد، فاء الفعل آن ساكن، عين الفعل آن تابع فعل مضارع و لام الفعل آن به سبب مناسبت با «واو»، مضموم است.

٣. فاعل آن، «واو» جمع است و به «نون» زايد ملحق نمى‌شود، مبنى بر حذف نون است، و «الف» نوشته مى‌شود، ولى خوانده نمى‌شود.

٤. اين فعل، جزو افعال پنج‌گانه است.

أَفْعِلَة

١. وزن قياسى براى جمع قلّه، از جمع‌هاى مكسّر، است و مفرد شايع آن «فعيل» است:

رغيف أرغفة.

٢. وزن قياسى براى جمع مكسّر در صفت‌هايى است كه مفرد آن «فعيل» است:

شحيح أشحّة.

إفْعَلِى

وزن براى فعل امر، از فعل مضارع مفتوح العين است:

١. ضمير آن، مفرد، مؤنّث و مخاطب است.

٢. همزۀ وصل آن زايد، فاء الفعل آن ساكن، عين الفعل آن تابع فعل مضارع و لام الفعل آن به سبب مناسبت با «ياء»، مكسور است.

٣. فاعل آن، «ياء» مخاطب است و به «نون» زايد ملحق نمى‌گردد؛ مبنى بر حذف «نون» است.

٤. اين فعل، جزو افعال پنج‌گانه است.