٢. حرف معناست و محلّى از اعراب ندارد: (١) حرف تصريف و جزو حروف «سألتمونيها» است و در صيغه‌هاى اسم مشتق، اسم مزيد و فعل مزيد به كار مى‌رود: فعيل، مفعيل، يفعل.

٣. حرف تفسير است و هنگامى كه به فعل بپيوندد فاعل است و دلالت بر مخاطب مى‌كند: إفعلى، تفعلين؛ در اسم، علامت اعراب است: تلميذين، أخيك.

يا

حرف معنا و مبنى بر سكون است و محلّى از اعراب ندارد.

١. حرف ندبه است و بر سر مناداى مندوب درمى‌آيد: فآه، آه، يا مصطفاه.

٢. حرف نداست و در بيان حروف ندا بيش‌ترين كاربرد را دارد: يا يوسف. اين موارد فقط با «ياء»، منادا واقع مى‌شوند: (١) نام «اللّه»: يا اللّه. (٢) مستغاث، كه حذف حرف ندا در آن جايز نيست: يا لزيد لسمير. (٣) «أيّها» و «أيّتها»: يا أيّها اللّبنانيّون. اگر پس از «ياء»، چيزى مانند فعل يا حرف بيايد كه منادا نيست، «يا» مى‌تواند حرف ندا يا حرف تنبيه باشد:

يا ليتنى كنت معه؛ ألا يا اسجدوا.

ياء مقلوب

١. «ياء» ساكن، پس از ضمّه، به «واو» تبديل مى‌شود: ييقن، يوقن؛ همچنين است در موصوف بر وزن «فعلى»: فتيا، فتوى.

٢. «ياء» متحرّك، پس از فتحه، به «الف» تبديل مى‌شود: ميل، مال.

٣. «ياء» در آخر كلمه، پس از «الف» زايد، به همزه تبديل مى‌شود: بقاى، بقاء.

٤. «ياء» در وزن «افتعل» به «تاء» تبديل مى‌شود: ايتسر، اتّسر.