٢. اسم موصول براى عاقل است: غاب من كتب. كاربرد آن در اين موارد، براى غير عاقل نيز جايز است: (١) هرگاه به منزلۀ عاقل محسوب شود: أطربنى من يغنّى فى عشّه؛ يعنى البلبل. (٢) با عاقل مختلط شده، بر آن غلبه يابد: (يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي اَلسَّماواتِ وَ مَنْ فِي اَلْأَرْضِ‌). (٣) سخن دربارۀ انواع متعدّد باشد و با «من»، تفصيل آن معيّن شود: الحيوانات كثيرة، فيها من يغرد و من يصيح.

٣. اسم استفهام و مخصوص عاقل است:

مَنْ فَعَلَ هذا

؟ من ذا، يك كلمه است و براى استفهام از عاقل است: من ذا أكرمت‌؟ «من»، در اين محلّها، در جمله، مبنى بر سكون است:

(١) در محلّ مبتدايى كه پس از آن خبر نكره بيايد: من حامل الحقائب‌؟ يا پس از آن فعل لازم بيايد: من جاء؟ يا پس از آن فعل متعدّى‌اى بيايد كه مفعول آن ذكر شده باشد: من ضربته‌؟ (٢) در محلّ خبر مقدّم كه پس از آن معرفه بيايد: من القادم‌؟ (٣) در محلّ خبر «كان»: من كان‌؟ (٤) در محلّ مفعول به مقدّم كه پس از آن فعل متعدّى‌اى بيايد كه مفعول آن ذكر نشده باشد: من ضربت‌؟

مِنْ

حرف معنا و مبنى بر سكون است و محلّى از اعراب ندارد. همچنين حرف جرّ است و اسم ظاهر و ضمير را مجرور مى‌كند.

١. حرف تعليل: يغضى حياء و يغضى من مهابته.

٢. حرف تفصيل: اللّه يعلم المؤمن من الكافر.