(١) هنگامى كه ما بعد حرف مضارعه متحرك باشد؛ حرف مضارعه حذف مى‌شود: تفعلل فعلل؛ امّا اگر ما بعد حرف مضارعه، ساكن باشد، همزه‌اى به ابتداى آن نيز اضافه مى‌شود:

تفعل افعل. (٢) همزۀ اضافه شده به ابتداى فعل امر، در مضموم العين از مضارع ثلاثى، مضموم است: أنظر؛ و در رباعى، مفتوح است: أكرم؛ و در ساير موارد، مكسور است: اعلم.

٢. صيغۀ امر به فاعل مخاطب اختصاص دارد: اسمع. (١) امر به «لام»، به غايب معلوم يا مجهول اختصاص دارد: ليقاصص الكسلان؛ و نيز به متكلّم مجهول و مخاطب مجهول اختصاص دارد: لأكرمنّ‌؛ لتؤدّب يا غلام. (٢) امر متكلّم معلوم، جايز است: لأكرم الصّديق؛ و امر مخاطب معلوم نيز جايز است: لتحسنوا إلى الفقراء. (٣) ساكن كردن «لام»، پس از «فاء» و «واو»، بيش‌تر از موارد حركت دادن آن است و گاهى پس از «ثمّ‌» نيز ساكن مى‌آيد: فلينصف الأبرياء و ليعاقب المجرمون.

فُعْلانٌ

١. وزن سماعى براى مصدر ثلاثى مجرّد است: غفران، شكران.

٢. وزن سماعى براى صفت مشبهه از فعل ماضى ثلاثى «فعل» است: عريان.

٣. وزن قياسى براى جمع مكسّر در اسم‌ها و مفرد آن، «فعل» است حمل، حملان.

٤. وزن قياسى براى جمع مكسّر در صفات و مفرد آن، «فعال» است: شجاع، شجعان.

فَعَلانٌ

١. وزن قياسى براى مصدر ثلاثى مجرّد است و فعل ماضى آن، «فعل» است: خفقان، غليان.

٢. وزن سماعى براى مصدر ثلاثى مجرّد