كلمه‌اى است كه بر دو چيز - حالت يا انجام كار - دلالت مى‌كند و داراى زمانى است كه همراه اين دو چيز است. شناخت فعل در دستور زبان عربى به دو گونه است: انواع و حالت‌هاى آن.

١. انواع فعل: فعل به دو قسم اصلى تقسيم مى‌گردد، فعل تامّ‌: كتب؛ و فعل ناقص: كان. فعل تامّ دو قسم است: فعل متعدّى: قطف؛ و فعل لازم: جلس. فعل متعدّى نيز دو قسم است: فعل معلوم: سرق؛ و فعل مجهول: سرق.

٢. حالت‌هاى فعل: فعل شامل اين وضعيت‌هاست: (١) صيغه: ماضى، مضارع، امر. (٢) زمان: گذشته، حال، آينده. (٣) وزن:

ثلاثى مجرّد، ثلاثى مزيد، رباعى مجرّد، رباعى مزيد. (٤) علّه: صحيح، معتلّ‌. (٥) عمل: عامل، مكفوف. (٦) اثبات: مثبت، منفى. (٧) تأكيد:

مؤكّد، غير مؤكّد. (٨) اعراب: معرب، مبنى.

(٩) تصريف: متصرّف، جامد.

فَعَّلَ

وزن فعل ثلاثى مزيد است و اين‌گونه مى‌آيد:

١. غالبا براى متعدّى كردن: فرّحته.

٢. براى تكثير: قطّعت الحبل؛ يعنى: جعلته قطعا كثيرة.

٣. براى نسبت دادن مفعول به اصل فعل:

كفّرته و عجّزته؛ يعنى: نسبته الى الكفر و العجز.

٤. گاهى براى سلب: قشّرت العود؛ يعنى:

نزعت قشره.

٥. براى گرفتن فعل از اسم: خيّم القوم؛ يعنى: ضربوا خياما.

فَعَلاَ

وزن تصريف براى فعل ماضى مجرّد معلوم است.