فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی

(١)

٥ ص

(٢)

فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٢٧٨

٤. وزن سماعى براى صفت مشبّهه‌اى است كه از ماضى لازم، بر وزن «فعل» ساخته مى‌شود: صلب.

فَعل

وزن سماعى براى صيغۀ اسم معرب ثلاثى مجرّد: رجل.

فَعُلَ (براى تعجب)

وزنى است براى انشاء تعجب، و گاهى براى صيغۀ متعجّب منه به كار مى‌رود: حسن زيد! يعنى: ما أحسنه. جهل بعمر! يعنى: ما أجهله.

فَعَلٌ

١. وزن سماعى براى صيغۀ اسم معرب ثلاثى مجرّد: قمر.

٢. وزن قياسى براى مصدر ثلاثى مجرّد، و فعل ماضى مجرّد آن، «فعل» و «فعل» است:

كرم، فرح.

٣. وزن سماعى براى مصدر ثلاثى مجرّد:

طلب.

٤. وزن سماعى براى صفت مشبّهه‌اى است كه از ماضى لازم، بر وزن «فعل» ساخته مى‌شود: بطل.

فَعَلَ

وزن تصريف فعل ماضى مجرّد معلوم است:

١. ضمير آن، مفرد مذكّر غايب است.

٢. فاء الفعل آن، مفتوح، عين الفعل آن تابع وزن و لام الفعل آن مبنى بر فتحه است.

٣. فاعل، ضمير مستتر جوازى و «هو» در تقدير است.

فَعِلٌ

١. وزن سماعى براى صيغۀ اسم معرب ثلاثى مجرّد: كتف.

٢. وزن سماعى براى مصدر ثلاثى مجرّد:

كذب.

٣. وزن سماعى براى صفت مشبّهه‌اى است كه از فعل ماضى لازم، بر وزن «فعل» ساخته مى‌شود: فرح.

٤. وزن سماعى براى اوزان مبالغه‌اى است كه از ثلاثى ساخته مى‌شود: حذر.

٥. وزن اسم منسوبى است كه از «ياء» نسبت، بى‌نياز است: طعم.

فَعْلٌ

١. وزن سماعى براى صيغۀ اسم معرب ثلاثى مجرّد: شمس.

٢. وزن سماعى براى مصدر ثلاثى مجرّد:

قتل.

٣. وزن قياسى براى مصدر ثلاثى مجرّد، و فعل ماضى مجرّد آن، «فعل» و «فعل» است:

ضرب، صمت.

٤. وزن سماعى براى صفت مشبّهه‌اى است كه از فعل ماضى لازم «فعل» ساخته مى‌شود: ضخم.