٢. اگر جواب شرط همراه با «فاء» باشد، مرفوع مى‌شود و جزم نمى‌پذيرد؛ فعل مضارع خبر براى مبتداى محذوف است و جمله كه عبارت از مبتداى محذوف و خبر است، در محلّ جزم جواب شرط خواهد بود: إن تكسل فستندم - فأنت تندم.

٣. گاهى جملۀ اسميه با «اذا» ى فجائيه به ماقبل، ارتباط داده مى‌شود؛ البته اين امر، شروطى دارد: اذا تحوّل الخبيث اذا هو يظهر خبثه.

٤. «فاء»، در جواب شرط مقدّر واقع مى‌شود و محذوف را آشكار، و سبب را بيان مى‌كند:... (فَلا تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْداداً)، و «فاء» فصيحه ناميده مى‌شود.

فاء سببيّت

حرف معنا و مبنى بر فتحه است و محلّى از اعراب ندارد. مضارع را با «أن» مقدّر، وجوبا منصوب مى‌كند:

١. پس از نفى با حرف، يا فعل و يا اسم: لم يجتهد فينجح.

٢. پس از طلب، كه شامل اين موارد است؛ امر: قم فأقوم؛ نهى: لا تكسل فتعاقب. استفهام:

أتذهب فألحقك؛ تمنّى: ليتها تعود فأرافقها؛ ترجّى: لعلّه يرحل فنتخلّص منه؛ تحضيض: هلاّ يخطى فيندم؛ و عرض: ألا تتمرّن فتربح.

فاء فصيحه

«فاء» در جواب شرط مقدّر واقع مى‌شود و محذوف را آشكار، و سبب را بيان مى‌كند:...

(فَلا تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْداداً).

فاصِلَه (ويرگول)

يكى از نشانه‌هاى نقطه‌گذارى است، پس از ندا و تقسيم و براى جدا كردن برخى از اجزاى جمله به كار مى‌رود: يا رجل، إنّك مهدّد بالخطر.

فاعَلَ

وزن فعل ثلاثى مزيد است و در اين موارد مى‌آيد:

١. غالبا براى مشاركت: ضارب زيد سميرا؛ يعنى هريك از آن دو، ضارب و مضروب‌اند.

٢. به معناى مجرّد: سافرت.

٣. به معناى «أفعل»: عافاك اللّه.

٤. به معناى «فعّل»: ضاعفته.

٥. و براى مبالغه: طاولته؛ يعنى غالبته فى الطّول.

فاعِلٌ

١. وزن قياسى براى اسم فاعل از ماضى ثلاثى مجرّد معلوم است: شاكر، ضارب.

٢. وزن صفت مشبّهه، بر وزن اسم فاعل و قياسى است و فعل ماضى لازم آن «فعل» است: طاهر.

٣. وزن اسم عدد ترتيبى از «ثانى» تا «عاشر»، و مشتق از عدد اصلى است؛ هرچند «عاشر»، مصدر نيست.

٤. وزن اسم منسوب، و بى‌نياز از «ياء»