٢. نكرۀ غير مقصوده؛ پس از ندا بر ابهام خود باقى مى‌ماند و با وجود منادى شدن بر فرد معيّن و مشخّصى دلالت نمى‌كند: يا رجلا؛ در اين جا منادا، مفعول به و منصوب است.

غير منصرف

آخر اسم معرب با تغيير موقعيّتش در جمله و نيز به سبب تغيير عوامل، تغيير مى‌كند. اسم معرب دو قسم است: منصرف و غير منصرف.

١. منصرف: تنوين مى‌پذيرد و همۀ حركات اعراب در آخر آن ظاهر مى‌شود.

٢. غير منصرف: كسره و تنوين نمى‌پذيرد و به ضمّه و فتحه بسنده مى‌كند: يعقوب فى بيروت، و متمكّن غير أمكن يا ممنوع از صرف نيز ناميده مى‌شود. اسم‌هاى غير منصرف منحصر به اين مواردند:

١. علم مفرد: عثمان.

٢. صفت مفرد: سكران.

٣. منتهى الجموع: أكارم.

٤. مؤنّث مقصور يا ممدود: حبلى، صحراء.

^ در صورتى كه اسم غير منصرف، اضافه شود يا «أل» بر سر آن درآيد، با كسره، مجرور مى‌شود: مررت بأفضل العلماء.

غير منصرف - صفت مفرد

١. اگر صفت بر وزن «فعلان» باشد كه مؤنّث آن «فعلى» است: سكران، سكرى؛ به شرطى كه وصفيت آن اصلى باشد؛ نيز بر وزن «أفعل» ى باشد كه با «تاء» مونث نشود: أحمر، حمراء. به همين دليل، «صفوان»، منصرف است؛ زيرا اصل آن به معناى سنگ صاف است؛ «ارنب» نيز منصرف است؛ زيرا نام حيوانى است.

٢. در صورتى كه معدول از لفظ ديگرى باشد: أخر، جمع «أخرى» و مؤنّث آن، «آخر» است.

غير منصرف - عَلَم مفرد

١. مختوم به «الف و نون» زايد باشد:

عثمان، زيدان؛ به شرطى كه پيش از «الف و نون» زايد، سه حرف اصلى وجود داشته باشد.

٢. اگر داراى وزن فعل باشد: أحمد، يزيد.

وزن‌هاى مشترك سبب منع صرف نمى‌شوند:

حسن، جعفر؛ همچنين وزن‌هاى مختصّ به اسم: سليم، فؤاد.

٣. مركّب مزجى باشد بعلبك، بيت لحم؛ به