ظرف زمان و مركّب است از: عند، مفعول فيه، منصوب و مضاف است؛ و إذ، مضاف اليه، و مبنى بر سكون مقدّر به سبب انشغال محل به تنوين عوض است: ذهبت و عندئذ جاء سمير.

عَوْض

ظرف زمان است و پس از نفى يا شرط به كار مى‌رود.

١. هرگاه از نظر لفظ، و نه معنا، از اضافه منقطع گردد، مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب است: لن أقبل عوض.

٢. هرگاه مضاف باشد، مفعول فيه و منصوب است: لا أفعله عوض الدّهر.

عِياناً

حال و منصوب است: شاهدتهم عيانا، يا مفعول مطلق براى فعل محذوف و تقدير آن:

عاينت است.

عيب

در اين حالت‌ها ذكر مى‌شود:

١. اگر فعل بر رنگ، عيب يا زينت دلالت كند، لازم است: عور. البته شروط ديگرى هم دارد.

٢. صفت مشبّهه از فعل ثلاثى لازم، با اوزان سماعى ساخته مى‌شود. امّا اگر بر رنگ، عيب يا زينت دلالت كند، از ثلاثى لازم، قياسا بر وزن «أفعل» ساخته مى‌شود: أعور.

٣. افعل تفضيل نبايد بر رنگ، عيب يا زينت دلالت كند. بنابراين، افعل تفضيل از «خضر»، «عمى» و «دعج» ساخته نمى‌شود؛ زيرا صفت مشبّهۀ آن‌ها بر اين وزن است. فعل‌هايى كه بر