فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی

فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ١٩٨

ر

ر، راء

حرف مبنى، شمسى، صحيح، و در حساب ابجد، معادل عدد ٢٠٠ است. اين حرف، جزو حروف بدون نقطه، داراى استفال و رخوت است.

رابط

رابط، ضميرى است كه خبر، آن را دربر دارد و به عواملى چون مبتدا يا آن‌چه ضمير نيست، باز مى‌گردد.

١. ضمير ظاهر براى خبر مفرد است: زيد قائم [هو]. الزّيدان قائمان [هما].

٢. ضمير بارز براى خبرى است كه خود، جمله است: العلم مقامه رفيع.

٣. ضمير مستتر براى خبرى است كه خود، جمله است: العلم يرقّى الأمم.

٤. ضمير محذوف براى خبرى است كه خود، جمله است: اللّؤلؤ المثقال (منه) بدينار.

٥. عامل معنوى براى خبر مفرد است:

الصّمت زين.

٦. عامل لفظى براى خبرى است كه خود، جمله است: النّميمة ما النّميمة.

رابع

اسم عدد ترتيبى و مفرد است كه بر حسب موقعيّت خود اعراب مى‌پذيرد:

١. بر وزن «فاعل» ساخته مى‌شود و با معدود مطابقت دارد؛ يعنى با معدود مذكّر، مذكّر و با معدود مؤنّث، مؤنّث آورده مى‌شود:

الفصل الرّابع، الرّسالة الرّابعة.

٢. معدود آن بر حسب موقعيتى كه در جمله دارد اعراب مى‌پذيرد، و در كلام، پيش از عدد قرار مى‌گيرد.

رابِعَ عَشَرَ

اسم عدد ترتيبى و مركّب است و بر حسب موقعيّت خود در جمله، مبنى است.

١. جزء نخست آن بر وزن «فاعل» ساخته مى‌شود و هر دو جزء آن، مبنى بر فتحه‌اند و در تذكير و تأنيث با معدود، مطابقت دارند: الفصل الرّابع عشر، الرّسالة الرّابعة عشرة.

٢. معدود آن، بر حسب موقعيتى كه در