حرف مبنى است و هنگام تلفّظ آن، زبان به طرف كام پايين ميل مى‌كند. حروف مستفله ٢٢ حرف است: ء، ب، ت، ث، ج، ح، د، ذ، ر، ز، س، ش، ع، ف، ك، ل، م، ن، ه، و، ا، ى.

حروف مشبّهةٌ بالفعل

حرفى است دربرگيرندۀ معناى فعل، و از سه حرف و بيش‌تر تشكيل شده است. آخر آن مانند فعل ماضى، مبنى بر فتحه است. حروف مشبّهه به فعل بر سر جملۀ اسميه درمى‌آيد، مبتدا را، به عنوان اسم خود، منصوب مى‌كند و خبر را، به عنوان خبر خود، مرفوع مى‌سازد.

١. «إنّ‌» و «أنّ‌» به معناى تأكيد: إنّ زيدا شجاع.

٢. «كأنّ‌» به معناى تشبيه: كأنّ زيدا أسد.

٣. «لكنّ‌» به معناى استدراك: زيد عالم لكنّه شرّير.

٤. «ليت» به معناى تمنّى (آرزو): ليت الشّباب يعود.

٥. «لعلّ‌» به معناى ترجّى (اميدوارى): لعلّ الصّديق قادم.

حرف مشبّهةٌ به لَيْسَ

حرفى است كه در نفى، مشابه «ليس» است. حروف نفى چهار حرف است، بر سر جملۀ اسميه درمى‌آيد و مبتدا را، به عنوان اسم خود، مرفوع مى‌كند و خبر را، به عنوان خبر خود، منصوب مى‌سازد.

١. «إن»: إن أحد خيرا من أحد إلاّ بالعلم.

٢. «لا»: لا تلميذ مجتهدا.

٣. «لات»: لات - الساعة - ساعة النّدامة.

٤. «ما»: ما سمير شجاعا. عربان دربارۀ اين حروف، اختلاف دارند. اين حروف در نظر اهل حجاز، عمل مى‌كنند، ولى در نظر بنى تميم عمل نمى‌كنند و مهمل‌اند.

حرف مشدّد

حرف مبنى است و يكى از ضوابط حروف را با خود دارد. آن ضابطه، شدّتى است كه بر تكرار از يك حرف، دلالت مى‌كند. تشديد در اين موارد، واقع مى‌شود:

١. در حرف شمسى؛ كه با وجود آن، «لام» تعريف تلفّظ نمى‌شود و حرف شمسى مشدّد مى‌گردد: الشّمس.

٢. در ادغام؛ هنگام داخل شدن حرف ساكن در حرف متحرّك از جنس خود، به صورت حرف واحد مشدّد: مدد، مدّ.

حرف مصدر

حرف معناست و بر سر جمله‌اى درمى‌آيد كه مصدر بتواند جانشين آن شود.

حروف مصدر چهار حرف است:

١. همزه: سواء علىّ أدرست أم لم تدرس.

٢. «أن»: أحبّ أن أخدم وطنى.

٣. «كى»: استقم كى تفلح.