٢. بخش نخست عدد، با معدود مذكّر، همراه «تاء» و با معدود مؤنّث، بدون «تاء» مى‌آيد، ولى جزء دوم آن به حال خود باقى مى‌ماند: جاء ثلاثة و عشرون رجلا. رأيت ثلاثا و عشرين فتاة.

٣. معدود آن مفرد و منصوب است و تمييز عدد ناميده مى‌شود.

ثَلاثونَ

اسم عدد اصلى، عقود و معرب است، با «واو»، مرفوع و با «ياء»، منصوب و مجرور مى‌شود.

١. عدد با معدود مذكّر و مؤنّث به يك لفظ باقى مى‌ماند: جاء ثلاثون رجلا. رأيت ثلاثين فتاة. مررت بثلاثين قرية.

٢. معدود آن، مفرد و منصوب است و تمييز عدد ناميده مى‌شود.

ثُلاثيّ

صيغۀ كلمه‌اى است كه از سه حرف اصلى و بر وزن «فعل» تشكيل شده است. حرف نخستين آن «فاء» كلمه، و دومين حرف آن «عين» كلمه و سومين حرف آن «لام» كلمه ناميده مى‌شود؛ و موارد زير را دربر دارد:

١. مصدر ثلاثى مجرّد؛ يعنى اصلى، وزن‌هاى قياسى و سماعى فراوانى دارد: فعل، كرم؛ فعل، شرب.

٢. مصدر ثلاثى مزيد از فعل ماضى مزيد معلوم مشتق مى‌شود و وزن‌هاى قياسى دارد:

فعّل تفعيلا، قدّم تقديما.

٣. صيغۀ اسم معرب ثلاثى؛ يعنى اسم متمكّن مجرّد، داراى ده وزن سماعى است:

فعل، شمس.

٤. فعل ثلاثى مجرّد؛ شش وزن دارد: فعل يفعل، كتب يكتب. براى شناختن اين وزن‌ها فقط به فرهنگ‌هاى لغت، مراجعه مى‌شود.

٥. فعل ثلاثى مزيد؛ آن است كه يك يا دو يا سه حرف به آن افزوده شود، و داراى ده وزن مشهور است: استفعل، استخرج. «اشمونى» براى اين فعل ٢٥ وزن برشمرده است.

٦. حرف معناى ثلاثى؛ كه از سه حرف