فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی

(١)

٥ ص

(٢)

فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ١٢٤

مى‌ماند.

٤. اين فعل از فعل‌هاى پنج‌گانه است.

تَفَعْلُلٌ

وزن قياسى مصدرهاى رباعى مزيد، و فعل ماضى مزيد آن «تفعلل» است: تدحرج تدحرجا، تزلزل تزلزلا.

تَفَعْلَلَ

وزن فعل رباعى مزيد و براى بيان پذيرش و مطاوعۀ اثر فعل مجرّد است: دحرجت الحجر فتدحرج.

تَفْعَلْنَ

وزن تصريف فعل مضارع معلوم است.

١. ضمير آن، جمع مؤنث مخاطب است.

٢. «تاء»، مفتوح و از حروف مضارعه و فاء الفعل ساكن و عين الفعل، تابع وزن است و «لام»، مبنى بر سكون است.

٣. «نون»، مفتوح، فاعل و ويژۀ مؤنّث است.

تَفْعَلونَ

وزن تصريف فعل مضارع معلوم است.

١. ضمير آن، جمع مذكر مخاطب است.

٢. «تاء»، مفتوح و از حروف مضارعه و فاء الفعل ساكن و عين الفعل، تابع وزن است و لام الفعل براى متجانس بودن با «واو» مضموم است.

٣. فاعل، «واو» جمعى است كه ملحق به «نون» زايد مفتوح است و رفع فعل به ثبوت «نون» است.

٤. اين فعل، جزو فعل‌هاى پنج‌گانه است.

تَفْعِلَة

وزن قياسى مصدرهاى ثلاثى مزيد، و فعل ماضى مزيد آن «فعّل» است، و اين وزن به ندرت مى‌آيد: قدّم تقدّمة.

تَفْعَلينَ

وزن تصريف فعل مضارع معلوم است.

١. ضمير آن، مفرد مؤنّث مخاطب است.

٢. «تاء»، مفتوح و از حروف مضارعه و فاء الفعل ساكن و عين الفعل، تابع وزن است و لام الفعل براى متجانس بودن با «ياء»، مكسور است.

٣. «ياء» مخاطب مؤنّث به همراه «نون» زايد مفتوح، فاعل است و در حالت رفع فعل، «نون» باقى مى‌ماند.

٤. اين فعل از فعلهاى پنج‌گانه است.

تَفَعْوَلَ

وزن فعل رباعى مزيد است و براى بيان مطاوعه فعل مجرّد است: سروله؛ يعنى ألبسه السّراويل فتسرول.