فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ١٠٨
تِسْعٌ
اسم عدد اصلى، مفرد و معرب است.
١. با معدود مذكّر همراه «تاء»، و معدود مؤنث، بدون «تاء» مىآيد: تسعة رجال و تسع فتيات.
٢. معدود آن، جمع و مجرور به اضافه است.
تسعةُ آلافٍ
اسم عدد اصلى و مفرد است.
١. بخش نخست، معرب است و با معدود مذكّر، همراه «تاء» و با معدود مؤنّث، بدون «تاء» مىآيد.
٢. بخش دوم، معدود، جمع و مجرور به اضافه است.
تسعَ عشْرَةَ
اسم عدد اصلى مركّب، مبنى بر فتحه و اعراب محلّى آن بر حسب موقعيّتش در جمله است.
١. اسم معدود، مفرد و منصوب است و تمييز عدد ناميده مىشود.
٢. جزء نخست عدد، با معدود مذكّر، همراه «تا» و با معدود مؤنث بدون «تاء»، و جزء دوم با معدود مطابقت دارد: جاء تسعة عشر رجلا. رأيت تسع عشرة فتاة. مررت بتسع عشرة قرية.
تسعُمِائةِ ألْفٍ
١. «تسع»، اسم عدد اصلى، مفرد، معرب و مضاف است كه همواره مذكّر مىآيد؛ زيرا معدود آن (مائة) مؤنّث است.
٢. «مئة» (مائة) - كه «الف» آن نوشته مىشود ولى خوانده نمىشود - اسم معدود، مفرد و مجرور به اضافه است و خود نيز مضاف است.
٣. «ألف»، اسم معدود، مفرد و مجرور به اضافه است.
تسعٌ و عشرون
اسم عدد اصلى و معطوف است.
١. بخش نخست آن معرب است، بخش دوم آن نيز معرب و رفع آن به «واو» و نصب و جرّ آن به «ياء» است.
٢. بخش نخست عدد، با معدود مذكّر، همراه «تاء» و با معدود مؤنث، بدون «تاء» مىآيد، ولى بخش دوم به حال خود باقى مىماند: جاء أربعة و عشرون رجلا. رأيت أربعة و عشرين فتاة.
٣. معدود آن مفرد و منصوب است و تمييز عدد ناميده مىشود.
تِسْعُونَ
اسم عدد اصلى، عقود و معرب است كه علامت رفع آن «واو» و علامت نصب و جرّ آن «ياء» است.