رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٥٤٣ - بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت

است. بدان كه جهاد به دو قسم است:

يكى دعوتى كه عبارت است از توجه مسلمين به بلاد كفار براى دعوت آنها به اسلام به اذن نبى يا امام (ع) يا نايب خاص ايشان.

ديگرى دفاعى، و آن بر چند قسم است:

يكى از آن جهادى است براى حفظ بيضه اسلام هنگام هجوم كفار به مقصد تسخير بلاد اسلام و تسلط بر مسلمين و اعلان شعائر كفر و اضمحلال كلمه اسلام.

ديگر، جهادى است براى دفع كفار از تسلط بر نفس و عِرْض مسلمين.

ديگر، جهادى است براى دفع جماعتى از كفار كه تلاقى كرده‌اند با جمعى از مسلمين و خوف باشد از استيلاى آن جماعت برايشان.

ديگر، جهادى است براى اخراج كفار از بلاد و اراضى مسلمين پس از تسلط آنها بر آن و اصلاح بيضه اسلام پس از رخنه آن.

و بيضه اسلام را فقها به اصل و مجتمع آن تفسير كرده‌اند، و مى توان گفت كه اصل و مجتمع اسلام، سلطان اسلام و بزرگى است كه زوال و منشأ انقراض اسلام و تفرّق مسلمين شود.

و مراد از خوف بر بيضه اسلام انديشه استيصال آن است بالمرّه.

و صاحب مجمع البحرين بيضه اسلام را جماعت اسلام گرفته‌[١] و بنابراين مراد از خوف بر بيضه اسلام، خوف بر جماعت مسلمين است.

و همه اقسام مذكوره چه دعوتى چه دفاعى جهاد است به عنوان حقيقت، و جهاد از اعظم اركان اسلام است و موجب انتظام امور آنان، و حفظ شعاير اسلام به آن منوط است و استحكام شرايع دين بدان مربوط و پس از عقايد اسلاميه و ايمانيه، افضل اعمال‌

[١]. مجمع البحرين، ج ٤، ص ١٩٨.