رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٦٩ - باب نخست، از فن نخست، از قسم نخست در بيان مراتب وارثان و ترتيب آنها

جواهر الفرائض‌

[خطبه‌]

بسم الله الرحمن الرحيم. اللهمّ بارك لمحمّد و آله، لله الحمد، أهل الحمد، و وليّه، و منتهاه، و بديّه، و الصلاة على محمد حبيبه و صفيّه، و على آله مفاتيح الإسلام، و مصابيح الظلام، و عترته الغرّ الكرام.

اين رساله در بردارنده اصول و قواعد كلّى ارث و مباحث جانبى آن مى‌باشد كه به اجمال ذكر شده، براساس بابها گرد آمده، و به دور از تكرار و اطناب است، به گونه‌اى كه انسان مستعدّ و با هوش مى‌تواند از اين قواعد كلّى، تفاصيل و حكم فروع را به آسانى به دست آورد.

اين رساله داراى دو قسم است:

قسم نخست: در فقه مواريث و متعلّقات و احكام آن.

قسم دوم: چگونگى تقسيم ارث بر ورثه با سهام صحيح [/ عددى كه در آن كسر نباشد].

قسم نخست:

در بردارنده دو فنّ است:

نخست: در شناخت مراتب وارثان و سهام آنها و احكام آن.

دوم: در آنچه كه گاه ممكن است در بحث ارث داخل شود؛ بسان وصيت و اقرار.

فنّ نخست داراى دو باب است:

نخست: در مراتب وارثان و در ترتيب آنها در استحقاق.

دوم: در تفصيل سهام آنها و چگونگى تقسيم سهام.

هر بابى در بردارنده چند فصل است.

[فن نخست در شناخت مراتب وارثان و سهم آنها و احكام آنها]

باب نخست، از فنّ نخست، از قسم نخست: در بيان مراتب وارثان و ترتيب آنها

انسان به دو چيز استحقاق ارث پيدا مى‌كند: نسب و سبب؛ البته مادامى كه مانعى از استحقاق ارث منع نكند. به زودى موانع ارث را ذكر خواهيم كرد.