رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٥٤٢ - بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت

٣. بيان احكام جهاد در ضمن بيان فرق‌هاى متعدد.

٤. توضيح بعضى از واژه‌هاى فقهى كه با مسأله جهاد در رابطه‌اند مانند: مرابطه، خراج، اراضى مفتوح العنوه، جزيه، انفال، غنيمت، متحيّز، متحرّف، عقد امان، مهادنه و امثال اين‌ها.

علاوه بر آنچه گذشت، انشاء و نوشته‌هاى قائم مقام فراهانى از نظر ادب پارسى نيز جايگاهى دارد كه بر اهل ادب مخفى نيست، از اين جهت متن اين رساله علاوه بر محتواى علمى، از لحاظ ادبى نيز ارزشمند است و نمونه‌اى از معدود متون فقهى با نثر فصيح فارسى به‌شمار مى‌رود.

*** نسخه خطى اين رساله‌

نسخه خطى اين رساله در كتابخانه استان قدس رضوى است كه به عنوان «جهاديه آقا ميرزا بزرگ قائم مقام» معرفى شده و به شماره ٢٣٥٠ در فهرست كتابخانه به ثبت رسيده است، و تاريخ وقف آن سال ١٢٦٢ ه است. اين نسخه داراى ٧٠ صفحه به ابعاد ٢٠* ١٢ و خط نستعليق ١٢ سطرى و مقدارى از صفحه اول آن در اثر قدمت از بين رفته است.

*** [متن‌]

[بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت‌]

الحمد لله الواحد القهار و نصلّي على نبيّنا المختار، و على آله السادة الأخيار، اْلأوداء للأنصار، الأشدّاء على الكفار، سيما ابْن عمه و وليّ عهده و الخليفة من بعده، و أولاده المجاهدين و أحفاده الجاهدين- صلوات الله عليه و عليهم أجمعين-.

و بعد، چنين گويد أقل الخليقة: ... چون رسم جهاد از عهد غيبت امام (ع) تا اكنون كه نوبت‌[١] اكنون به توفيق رب ودود نوبت شروع به مقصد و رجوع به مقصود

[١]. در اينجا چهار سطر از بين رفته كه ظاهراً مشتمل بر نام و معرفى مؤلف است. از اول( ص ٢) تا( ص ١٠) مدح سلطان وقت فتحعلى شاه بود كه از ذكر آن خوددارى شد و به اصل كتاب پرداختيم.( محقق)