رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٣٠٤ - اما وظائف تخلى

حشرات، بول مكروه است، و نهى از آن در حديث شريف نبوى وارد شده‌[١] به سبب تأذّى حيوان، يا به سبب مخافت اذيّت از آنها نسبت به انسان و بعضى گفته‌اند به سبب آنكه جِحَر حيوانات- به كسر جيم و فتح حاء- مساكن جنّ است.

پنجم: بول و غايط در آب راكد و در آب جارى مكروه است، و در آب راكد كراهيّت‌[٢] شديد و غليظ است. و در جارى نهى از أمير المؤمنين عليّ- صلوات اللّه عليه- مروىّ و وقت ضرورت مستثنى شده است، و فرموده است: «إن للماء أهلًا كما أنّ للأرض أهلًا»[٣] و من در حواشى استبصار شرح آن كرده ام.

و در راكد، نص از صادق (ع) وارد است‌[٤]، و در حديث ديگر از صادق (ع) مروى است كه در مطلق آب بول كردن محل خوف است از شيطان‌[٥] و بعضى گفته‌اند: آب در شب مخصوص جن است.

پس كراهيّت در شب أشد باشد و غلظت در غايط بيشتر باشد، پس كراهت در آن أغلظ خواهد بود به طريق اولى و صدوق مقدّم على بن بابويه- ; تعالى- گفته است: بول در آب جارى، تا جارى باشد، مكروه نيست‌[٦]؛ چه از صادق (ع) به اسانيد متعدده روايت وارد شده كه: «لا بأس به»[٧].

و جواب آن است كه مقصود در روايات از «لا بأس به» بيان جواز است يا خفّت‌

[١]. سنن ابي داود، ج ١، ص ٨، ح ٢٩.

[٢]. در« ص»: كراهت.

[٣]. تهذيب الاحكام، ج ١، ص ٣٤، ح ٩٠.

[٤]. علل الشرائع، ص ٢٨٣، ح ١.

[٥]. تهذيب الاحكام، ج ١، ص ٣٥٢، ح ١٠٤٤.

[٦]. شايد نظر به رواياتى باشد كه شيخ در تهذيب نقل فرموده، ج ١، ص ٣١، ح ٨١ و ص ٤٣، ح ١٢١.

[٧]. وسائل الشيعة، ج ١، ص ٣٤٠، ب ٢٤ از ابواب احكام الخلوة، ح ٢ و ٣.