رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٢٠٠ - فصل

مقتضاى اين دو، بر امام واجب است از اموال خود به فقراى سادات به ميزانى كه هزينه زن‌دگى‌شان را تأمين كنند كمك نمايد و مضمون اين دو روايت اعم است.

روايت يكم: برخى فقهاى شيعه‌[١] از امام (ع) نقل كرده‌اند:

خمس به پنج چيز تعلّق مى‌گيرد ....

امام (ع) از اين اموال به اندازه نياز فقراى سادات مى‌پردازد. اگر مقدارى زياد آمد، از آنِ امام است؛ امّا چنانچه اين اموال از مقدار نياز سادات كمتر بود، امام از سهم خود به آنها آن قدر مى‌دهد كه نيازشان برطرف شود؛ زيرا همچنان كه زيادى سهم از آنِ امام مى‌شد، كاستى آن را نيز امام بايد تأمين كند[٢].

روايت دوم: نيز برخى از راويان شيعه از ابوالحسن اوّل‌[٣] (امام موسى كاظم‌ع) روايت كرده‌اند:

... نيمى از خمس كه باقى مى‌ماند، سهم خاندانش (اهل بيتش) است كه از اين نيمه، بخشى براى يتيمان اهل بيت، بخشى براى مساكينشان و سهمى هم براى ابن سبيل‌هايشان اختصاص مى‌يابد. اين سهم‌ها به گونه‌اى بين آنان تقسيم مى‌شود كه هزينه يك سال آنان را تأمين كند[٤]. چنانچه از سهم آنان چيزى اضافه آمد [كه به آن نيازى ندارند[٥]] از آنِ‌

[١]. در وسائل: بأسناده عن محمد بن الحسن الصفار عن أحمد بن محمد عن بعض أصحابنا، رفع الحديث ...».

[٢]. وسايل الشيعه، ج ٩، ص ٥١٥- ٥١٤، باب ١ از ابواب بخش خمس، ح ٩، و نيز در ذيل اين حديث در باب ٣، حديث ٢ نيز آمده است.

[٣]. نام امام( ع) اين چنين آمده امّا در وسائل الشيعه نام امام( ع) را اين گونه آورده است:

« عن العبد الصالح( ع) فى حديث طويل»، مقصود تمام اينها امام موسى كاظم( ع) است.

[٤]. در وسائل الشيعه آمده است:« على الكتاب و السنّة ما يستغنون به في سنتهم» به جاى متن عربى نگارنده« على الكفاف و السعة يستعينون به في سنتهم».

[٥]. در وسايل« ما فضل» است، امّا اين جا« ما يفضل» آورده‌ايم.