رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٣٤٨ - باب سيم سنن الاستطابة المطلقة

توفير خارج از حدّ اعتدال و ترك اصلاح كردن و يك بار دراز گذاشتن شعر لحيه، تشبّه [به‌] يهود و خروج از سنت دين اسلام است.

از مسانيد مستفيضه اصول معتبره حديث، و از مراسيل مقبوله من لا يحضره الفقيه است:

قال رسول اللّه ٦: «حفوا الشوارب و اعفوا اللّحى و لا تشبَّهوا باليهود»[١].

و «احفوا» و «اعفوا»- به فتح همزه قطع- بناء فعل امر است از باب افعال. «احفا» عبارت است از مبالغه كردن در امرى و «اعفا» عبارت است از ترك و باز گذاشتن امرى، يعنى مبالغه كنيد در جزّ شارب، و ترك كنيد قصّ لحيه. اما در اعفاء لحيه تشبيه مكنيد به يهود؛ چه ايشان در اعفا و ترك اصلاح و تطويل لحيه مبالغه تمام دارند.

در اكثر نسخ فقيه «حفّوا»- به ضمّ حاء مهمله و تشديد فاء- واقع است، در ذكرى‌[٢] نيز آن چنان منقول شده از «حفّ» به معنى نتف و قطع و ازاله شعر و آنچه اوّلًا نقل كرديم، أصح و امتن است.

و نيز از مراسيل فقيه است: «نظر رسول اللّه ٦ إلى رجل طويل اللحية، فقال: «ما كان على هذا لو هيّأ من لحيته، فبلغ الرجل ذلك فهيّأ من لحيته بين اللحيين، ثمّ دخل على النبي ٦، فلمّا رآه، قال: هكذا فافعلوا»[٣].

«هيّأ» به تشديد ياء ميان هاء و همزه از تهيئه به معنى اصلاح، و استعمال آن به «لام» و «من» مسموع است و «لحيين» تثنيه، مانند «أليين» در تثنيه «ألية». در بعضى از نسخ «لحيتين» مكتوب است.

يعنى رسول اللّه ٦ را نظر افتاد بر مردى طويل اللحيه، پس فرمود: اين مرد را چه مضرّت رسد اگر لحيه خود را اصلاح كند و چيزى از موى آن بگيرد. پس آنچه سيد الرسل فرموده بود، به آن مرد رسيد و اصلاح كرده لحيه خود را ميانه طويل و قصير و متوسط ساخت و بعد از آن داخل مسجد نبى ٦ شد، چون سيّد المرسلين او را به‌

[١]. من لا يحضره الفقيه، ج ١، ص ٧٦، ح ٣٣٢.

[٢]. الذكرى، ج ١، ص ١٥٩.

[٣]. من لا يحضره الفقيه، ج ١، ص ٧٦، ح ٣٣٣.