رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٤٤٣ - باب اول در بيان كيفيت تضمن آيات سوره جمعه بر فريضه مزبوره

أعني و اسمعي يا جارة»، و در ميان عجم مشهور است: «دَر بگو ديوار بشنو» خصوص در اين آيه كه لفظ «مَثَلُ» مذكور شده است.

مقدمه ثانيه: تكذيب آيات بر دو قسم است: اوّل: آن كه به دروغ نسبت دهد آيات را به آن كه: اين كلام خدا نيست. دوّم: آن كه به دروغ نسبت دهد معنى مقصود از آن را، يعنى تصديق نكند معنى مقصود آن را.

و قسم اوّل مخصوص كفّار است و قسم ثانى در مسلمانان بسيار است كه تكذيب دلالت آيه [اى‌] از آيات بر مقصود الهى مى‌نمايند، و مذمّت در اين آيه هر دو قسم را شامل است و اطلاق «ظالم» بر هر دو قسم شده است.

پس هر كه در صدد تأويل آيات و روايات دالّه بر فريضه [اى‌] از فرايض بوده باشد، به حيثيّتى كه مشتبه گرداند بر مردمان مقصود خدا را و حق را به باطل ممزوج كند و مردم را از عبادت مزبوره محروم گرداند، ظالم باشد.

پس در نماز فريضه جمعه، هرگاه شارع آيات و اخبار متضمّنه وجوب اقامه فريضه مزبوره [را] نصب كرده باشند و جمعى تأويل نمايند، تا آن كه همه را به اعتقاد خود از صلاحيّت استدلال عارى گردانند و بر مردمان مشتبه گردانند، كدام ظلم از اين بدتر مى‌تواند بود؟ چنانچه مى‌فرمايد: «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى‌ فِي خَرابِها»[١] «فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ»[٢] و امثال اين آيات‌[٣].

مقدمه ثالثه: اين آيه دليل است بر آن كه كسى كه تأويل نصوص و تحريف آنها از

[١]. بقره، آيه ١١٤.

[٢]. اعراف، آيه ٣٧.

[٣]. ر. ك: سوره انعام، آيه‌هاى ٩٣ و ١٥٧؛ يونس، آيه ١٧؛ هود، آيه ١٨؛ كهف، آيه ١٥؛ عنكبوت، آيه ٦٨؛ صف، آيه ٧.