رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٣٦٠ - باب سيم سنن الاستطابة المطلقة

و استحباب آن عام است مردان و زنان را، و اختصاص به بعضى دون بعضى ندارد.

[١٥١] أساس: ختان از اصول سنن حنيفيه دين اسلام است، در حق ذكور واجب، و در حق اناث از مكارم و آداب است، و در اصول معتبره حديث ثابت‌[١] و در مكاتبه صحيحه عبد اللّه بن جعفر حميرى وارد است: «و إنّ الأرض تضجّ إلى اللّه تعالى من بول الأغلف»[٢]. «تضجّ»- به ضاد معجمه و جيم مشدّده- از ضجيج است، به معنى جزع و فرياد كردن و ناليدن و استغاثه نمودن.

و به روايتى ديگر: «و إنّ الارض تنحّس من بول الأغلف أربعين صباحاً»[٣]. «تنحس» يا به صيغه مضارع معلوم باب افتعال است- به سكون نون و تشديد سين- از حُساس- به ضمّ حاء مهمله- به معناى شوم و شامت و سوء حال و انقلاع و انهدام يا از حسيس- به فتح- به معنى صوت خفى و نالش پنهان يا به تشديد نون مفتوحه و كسر حاء، كه مضارع باب انفعال باشد،- از نحوست- يا به صيغه مضارع مجهول، از بخس- به فتح باى موحّده و اسكان خاء معجمه- به معنى نقص حظّ و حطّ درجة.

و در طايفه اى از نسخ كافى كلينى «تُنَجّس»- به ضم تاى مضارعه و فتح نون و جيم مشدّده- مضبوط است بر صيغه مجهول از باب تفعيل از نجاست‌

و پيش من اصحّ آن است كه ختان صبى بر وليّ قبل از بلوغ واجب است، و تأخير تا وقت بلوغ جايز نيست؛ وفاقاً للعلّامة في التحرير[٤] و اگر ولى تا حين بلوغ، تأخير ختان كرده باشد، بر صبى بعد از بلوغ واجب است على الفور كه خود را مختون سازد بلا فصل.

[١]. مكارم الاخلاق: ٢٢٩.

[٢]. الكافى، ج ٦، ص ٣٥، من لا يحضره الفقيه، ج ٣، ص ٤٨٨.

[٣]. الكافى، ج ٦، ص ٣٥.

[٤]. تحرير الاحكام، ج ٢، ص ١٦٦.