رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٥٤٨ - بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت

فوريت است و بنابراين به قدرى كه ابعد طى مسافت كند اقرب تفويت واجب فورى كرده و اين تفويت او را جايز نيست.

و اگر كفايت حاصل نشود إلاّ باجتماع جمع مكلفين، بر همه واجب تعيينى است، كه در وجوب اين جهاد بعضى از علما به عينيت قايل و به دليلى چند مستدل شده‌اند و بنابر كفائيت، باز اين واجب از احدى ساقط نيست پيش از آنكه علم حاصل شود به كفايت بعض، چه همين كه به هجوم كفار، علم به هم رسد، همه افراد مكلفين را نهضت واجب است تا قيام «مَن به الكفاية» معلوم شود چنان كه شأن هر كفايى است و به همين سبب اصحاب گفته‌اند هر كفايى در اول تكليف، عينى است و انفصال آن از عينى، پس از قيام بعض به آن است و إلاّ پيش از قيام بعض، كلّ مكلّفين به آن مخاطب اند و تاركين پيش از سقوط آن به قيام ديگران، گناهكار و معاقب [مى‌باشند].

و از لفظ سقوط واضح است كه پيش از سقوط به كسانى كه از ايشان ساقط مى‌شود متعلق بوده.

و از اين مقدمات معلوم شد كه اگر به هجوم كفار و تعلق اين واجب يقين مكلفين به هم رسد، سقوط آن موقوف است به اين كه يقين حاصل شود به رفع هجوم يا قيام «مَن به الكفايه» چه به دلالت «لاتنقض اليقين إلاّ بيقين مثله»[١] اشتغال ذمه يقينى را برائت ذمه يقينى لازم است، پس اكنون كه به رفع حادثه و قيام «مَن به الكفايه» علم حاصل نيست بلكه به خلاف آن يقين حاصل است، بر همه مسلمين واجب است كه ترك عيال و اطفال و اموال گويند و به حفظ بيضه اسلام و مسلمين و دفع دشمنان خدا از اهل دين كوشند. در اين مقام هر كه جاهى يا مالى داشته باشد بذل كند و هر كه حيلتى دارد يا تدبيرى تواند، صرف نمايد.

[١]. اين مضمون احاديث وارده از ائمه( ع) است نگاه كنيد به الفصول المهمة فى اصول الائمة، ج ١، ص ٦٤٠، ح ١٠١٢،« عبارت آن چنين است:« لا تنفض اليقين أبداً بالشك، و إنّما تنقضه بيقين آخر».