اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٥١٨ - توبه در اسلام

اساساً آسانى در تكاليف، يكى از سنتهاى خداوند در حوزه تشريع است:

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ.[١] خدا براى شما آسانى مى‌خواهد و براى شما دشوارى نمى‌خواهد.

شريعت يا قانون الهى اسلام، مركزيتى اساسى در دين اسلام دارد، به گونه‌اى كه مى‌توان گفت: «مسلمان»، يعنى كسى كه حقانيّت شريعت را مى‌پذيرد، اگر چه نتواند به همه احكام و تعاليم سلوكى آن عمل كند.

بنا بر اصول و آموزه‌هاى معتبر اسلامى، شريعتْ عبارت است از: تجسّم عينى مشيّت خداوندِ بخشاينده مهربان براى جامعه بشر. تنها خداوند است كه قانونگذار يا شارع نهايى است؛ يعنى خالق قانونها و شريعتهاست و تنها قانونها و شريعتهاى اوست كه به گونه نهايى در زندگى بشر، الزام‌آفرين و ماندگار است.

مهم اين است كه اين شريعت، همساز و هماهنگ با حكمت و مصحلت و عقلانيت بوده و در عين حال، لطيف و لطافت‌آفرين است. براى همين، تكاليفِ آن «ما لايُطاق» و مشقّت‌بار و فراتر از اندازه توان و ظرفيت آدميان نيست. خداى مهربان، در تبيين رسالت پيامبر گرامى اسلام فرموده است:

يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ.[٢] آنان (مؤمنان) را به نيكى فرمان مى‌دهد و از بدى باز مى‌دارد، و چيزهاى پاكيزه را بر ايشان حلال و پليدى‌ها را حرام مى‌كند؛ و بار گرانشان (تكاليف سخت و دشوار) و بند و زنجيرشان (امور دست و پاگير) را از آنها فرو مى‌نهد.

امام صادق (ع) فرمود:

انَّ اللَّهَ- تَبارَكَ وَ تَعالى‌- اعْطى‌ مُحَمَّداً ٦ شَرايعَ نُوحٍ وَ ابْراهِيمَ وَ مُوسى‌ وَ عيسى‌ (ع): التَّوْحِيدَ وَ الْاخلاصَ وَ خَلْعَ الْانْدادِ و الْفِطْرَةَ الْحَنِيفيَّةَ السَّمْحَةَ وَ لا رَهْبانِيَّةَ وَ لاسِياحَةَ، احَلّ فيها الّطَيَباتِ وَ حَرَّمَ فِيها الْخَبائِثَ وَ وَضَعَ عَنْهُمْ‌

[١] - بقره، آيه ١٨٥

[٢] - اعراف، آيه ١٥٧