درباره اوليا گفته شده است: عروسان خدايند. پرده‌نشينانى كه در حجله‌هاى انس با خداوند آرميده‌اند. نه در دنيا و نه در آخرت، كسى آنان را نمى‌بيند.[١] به روايت امام صادق (ع)، پيامبر ٦ درتوصيف اولياى خدا مى‌فرمايد:

انَّ أَولِياءَ اللَّهِ سَكَتُوا فَكانَ سُكُوتهُمْ ذِكْراً، وَ نَظَرُوا فَكانَ نَظَرُهُمْ عِبْرَةً، وَ نَطَقُوا فَكانَ نُطْقُهُمْ حِكْمَةً، وَ مَشَواً فَكانَ مَشيُهُمْ بَيْنَ النَّاسِ بَرَكَةً، لَولَا الْآجالٌ الَّتى‌ كُتِبَتْ عَلَيْهمْ لَمْ تَقِرَّ ارْواحُهُمْ فِى اجْسادِهِمْ خَوْفاً مِنَ الْعَذابِ وَ شَوقاً الىَ الثواب.[٢] اولياى خداوند، خاموش نشينند و خاموشى آنان، ياد خداست، با دقّت در هر چيزى مى‌نگرند و در جوانب آن بينديشند و نگريستنشان، پندآموزى است؛ سخن مى‌گويند و سخنشان حكمت است. راه مى‌روند و راه رفتنشان در ميان مردم، بركت است. اگر نبود مدّت عمرى كه برايشان مقرّر شده است، به سبب بيمى كه از عذاب و شوقى كه به ثواب دارند، يك چشم بر هم زدن جانهاشان در بدنهايشان قرار نمى‌گرفت.

هر كه خواهد همنشينىّ خدا		تا نشيند در حضور اوليا
از حضور اوليا گر بِكْسُلى‌		تو هلاكى، زان كه جزوى بى كُلى‌
هر كه را ديو از كريمان وا بُرَد		بى كسش يابد، سرش را او خورَد
يك پِدَسْت از جمع رفتن يك زمان‌		مكر ديوست، بشنو و نيكو بدان.[٣]

ه. شهادت به معناى كشته شدن در راه خدا، پيمان گزارى و ايفاى عهدى است كه مؤمنان صالح با خداى خود بسته‌اند؛ تا اين «جانِ عاريت» را كه به گفته حافظ: به «امانت» به آنان سپرده است، در راه خدا و اعتلا و برترى كلمه توحيد و گسترش معنويت و فضيلت، فدا كنند:

مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى‌ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا.[٤] از مؤمنان، مردانى‌اند كه آنچه را با خداى بر

[١] - رياض السالكين، ج ١، ص ٤٠٧

[٢] - الكافى، ج ٢، ص ٢٣٧

[٣] - مثنوى، دفتر دوم، بيت ٢١٦٣- ٢١٦٦.

[٤] - احزاب، آيه ٢٣