الگوهاى زيبا و نيكوى رفتارى و گفتارى هر بيننده خواهند بود كه نمونه‌هاى كامل و جامع آنان، پيامبران و اولياى بزرگ خداوند و كامل‌ترينِ و جامع‌ترينشان پيامبر گرامى اسلام و اوصياى آن بزرگوارند:

لَقَدْ كانَ لَكُمْ فىِ رَسُولِ اللَّهِ اسْوَةٌ حَسَنةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرِ وَ ذكَرَ اللَّهُ كَثيراً.[١] هر آينه، شما را [در خصلتها و شيوه‌] پيامبر خدا، نمونه و سرمشقِ نيكو و پسنديده‌اى است، براى كسى كه به خدا و روز باز پسين اميد مى‌دارد و ياد خدا بسيار مى‌كند.

همچنان كه مى‌فرمود: «عَلَّمَنى‌ رَبِّى فَاحْسَنَ تَعْليمى. پروردگارم مرا آموخت؛ چه نيكو آموختنى». در كنار آن، «ادَبّنى‌ رَبّى فَاحْسَنَ تَأدِيبى. پروردگارم مرا تربيت كرد؛ چه نيكو تربيتى» را نيز گوشزد مى‌كرد. براى همين بود كه مردمان را به تحسين ستايش و ثنا وا مى‌داشت و دل و جان آنان را «در كمندِ ادب و متانت» خويش گرفتار كرده بود. علاوه بر اين، قرآن كريم كتاب انسان‌ساز و در حقيقت، ادبستانِ خداوندِ كريم است كه با ادب آموزى‌هاى كريمانه‌اش شفا و رحمت و هدايت آدميان است.

پيامبر گرامى اسلام فرمود:

الْقُرآنُ مَأدُبَةُ اللَّهِ فَتَعلَّمُوا مِنْ مأدُبَةِ اللَّهِ ما استطعتم.[٢] قرآن، ادبستانِ خداوند است. پس تا مى‌توانيد از ادبستان خداوند، ادّب بياموزيد.

و در پاره‌اى از آيات به نمونه‌هاى بسيار عالى و بالنده از ادب‌آموختگانِ ادبستانِ خداوند، در عرصه حيات آدميان، اشاره شده است:

وَعِبَادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرضِ هَوْناً وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً. وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَقِيَاماً. وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَاماً. إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرّاً وَمُقَاماً. وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذلِكَ قَوَاماً.

وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا

[١] احزاب، آيه ٢١

[٢] - بحار الأنوار، ج ٩٢، ص ٢٦٧