توفيقى است كه از سوى او نصيب بندگانش شده است و آنچه را كه فيلسوفان و متكلمان و عالمان، درباره خداوند مى‌گويند، يا استدلال مى‌كنند، مسبوق به تجلّى خداوند است؛ چنانكه على (ع) فرمود:

الْحَمْدُللَّهِ الْمُتَجَلّى‌ لِخَلْقِهِ بِخَلْقِهِ، وَ الظَّاهِرِ لِقُلُوبِهِمْ بِحُجَّتِهِ.[١] سپاس و ستايش خداى را كه به آفرينش مخلوقاتش، بر آفريدگان خود نمودار است، و هستى وى، با دليل روشن، بر دلهاى آنان پديدار.

و به تعبير بانوى اكرم اسلام، فاطمه (س)، انديشه خداوند- علاوه بر اينكه در فطرت آدمى ريشه دارد و تاروپود دلها با رشته آن در آميخته است- خداوند خود، مشعل آن را در ذهنها برافروخته است:

ضَمَّنَ الْقُلُوبَ مَوصُولَها وَ انارَ فِى الْفِكْرِ مَعْقُولَها.[٢] خداوند، دلها را گستره پيوند با خود گردانيد و مشعل انديشه آن را در ذهنها برافروخت.

آفتاب، آمد دليلِ آفتاب‌		گر دليلت بايد، از وى روُ متاب‌[٣]
خود نباشد آفتابى را دليل‌		جز كه نورِ آفتابِ مستطيل‌
سايه كى بوْد تا دليلِ او بُوَد؟		اين بَسستش كه ذليلِ او بُوَد
اين جلالت، در دلالت صادق است‌		جملهْ ادراكاتْ پس، او سابق است‌
جملهْ ادراكات برخرهاى لنگ‌		او سوارِ بادِ پرّان؛ چون خدنگ‌
گر گريزد، كس نيابد گَردِ شه‌		ور گريزند، او بگيرد پيش ره.[٤]

از اين رو، خداوند، هيچ گونه نيازى به دليل و گواه ندارد، و اين خود، جلوه‌اى از استغناى خداوند است كه فرمود: «شَهِدَ اللَّه انَّهُ لا الهَ الّا هو»؛ چرا كه آن حقيقت متعال، چون آفتابى است كه بر هستى تابيده؛ بلكه هستى، ظهور آن حقيقت است:

اللَّهُ نُورُ السَّموتِ وَ الْارَضِ.[٥] خداوند فروغ آسمانها و زمين است.

[١] - نهج البلاغة، خطبه ١٠٨

[٢] - رخساره خورشيد، ترجمه و شرح خطبه حضرت زهرا( س)، ص ٢٠

[٣] - مثنوى، دفتر يكم، بيت ١١٦.

[٤] - همان، دفتر سوم، بيت، ٣٧١٩- ٣٧٢٣

[٥] - نور، آيه ٣٥