اينكه فريب وعده‌هاى غرورانگيز شيطان را مى‌خورد و از پى گامهاى او- كه به زشتكارى و كارهاى ناپسند و فراموشى ياد خداوند مى‌انجامد- مى‌رود و در زيانكارى فرو مى‌افتد؟

آيا به تعبير مولانا، عيسى را مى‌طلبد يا در جستجوى خرِعيسى است؟ كدام يك؟

هبوط انسان‌

وَ لَوْ كانُوا كَذلِكَ، لَخَرَجُوا مِنْ حُدوُدِ الْانِسانِيَّة الى‌ حَدِّ الْبَهِيمِيَّةِ فَكانُوا كَما وَصَفَ فى مُحْكَمِ كِتابِهِ: «إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا».[١] و اگر چنين مى‌بودند [كه لب به ستايش نگشايند و نعمتها را پاس ندارند]، از قلمرو انسانيت، بيرون مى‌رفتند و به مرز حيوانيّت مى‌رسيدند؛ بلكه در مرتبه‌اى فروتر از آن، گام مى‌نهادند و چنان مى‌بودند كه در كتاب حكمت آموزَش، به توصيف آنان پرداخته است: «ناسپاسان، جز مانند چارپايان نيستند؛ بلكه گمراه‌ترند».

در جلالت و علّو قدر و منزلت انسان، همين بس كه خداوند او را به صورت خود آفريده و استعداد معرفت و خلافت خويش را بدو بخشيده است:

انَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ عَلى‌ صُورَتِه.[٢] خداوند، آدم را مانند صورت خويش آفريده است.

در جاى ديگر آمده است:

لاتُقبِّحُوا الْوَجْهَ فَانِّهُ خُلِقَ عَلى‌ صُوَرةِ الرَّحْمنِ.[٣] چهره را زشت نسازيد؛ زيرا مانند چهره خداوندِ رحمان، آفريده شده است.

خلق ما، بر صورت خود كرد حق‌		وصف ما، از وصف او گيرد سَبَق.[٤]

شيخ محمود شبسترى مى‌گويد: اللَّه تعالى از غايت عنايت، هرچه در عالم آفريده بود،

[١] - فرقان، آيه ٤٤

[٢] - بحار الأنوار، ج ١١، ص ١١١

[٣] - احاديث و قصص مثنوى، ص ٣٦٦

[٤] - مثنوى، دفتر چهارم، بيت ١١٩٤.