اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٢١٥ - چهره رياضى جهان

چهره رياضى جهان‌

لايَمْلِكُون تَأخيراً[١] عَمَّا قَدَّمَهُمْ الَيْهِ، وَ لايَسْتَطيعُون تَقَدُّماً الى ما اخَّرَهُمْ عَنْهُ. [در حالى كه‌] آفريده‌ها از جايگاهِ ويژه و مرتبه خويش، قدم فراتر ننهاده‌اند و قدرت تجاوز از مرز معيّن هستى خود را ندارند.

مَلَكَ الشَّى‌ءَ مَلْكاً وَ مُلْكاً وَ مِلْكاً: به اختيار خويش، آن چيز را فرا گرفت و بر آن سلطه يافت و مُلك خويش گردانيد.

مَلَكَ نَفْسَهُ: زمام خويشتن را خود، در اختيار داشت.

الاستطاعة: توانايى، قدرت.

مرحوم سيّد عليخان حسينى (١٠٥٢- ١١٢٠ ق) بر آن است كه: اين بخش از نيايش امام (ع)، تعبيرى ديگر از سخنِ اميرمؤمنان على بن ابى‌طالب (ع) در خطبه «اشباع» است‌[٢] كه از گفتارهاى شامخ و پُر شكوه و كم نظيرِ آن امامِ بزرگوار در ستايش و توصيف خداوند و آفرينش اوست، آنجا كه فرمود:

قَدَّرَ ما خَلَقَ فَاحْكَمَ تَقْديرَهُ، وَ دَبَّرَهُ فَالْطَفَ تَدْبيرَهُ، وَ وَجَّهَهُ لِوِجْهَتِهِ فَلَمْ يَتَعَدَّ حُدوُدَ مَنْزِلَتِهِ، وَ لَمْ يَقْصُرْ دوُنَ الْانْتِهاءِ الى غايَتِهِ وَ لَمْ يَسْتَصْعِبْ‌

[١] - لايَمْلِكُونَ تَأَخُّراً

[٢] - رياض المساكين، ج ١، ص ٢٩٦