سَبَقَ فِى الْعُلُوِّ فَلا شَىْ‌ءَ اعْلا مْنِهُ وَ قَرُبَ فِى الدُّنُوِّ فَلا شَىْ‌ءَ اقْرَبُ مِنْهُ. فَلَا اسْتِعْلاؤُهُ باعَدَهُ عَنْ شَى‌ءٍ مِنْ خَلْقَهِ وَ لا قُرْبُهُ ساواهُمْ فِى الْمكانِ بِهِ.[١] در برترى، از همه پيش است و هيچ چيز، برتر از او نيست، و در نزديك بودن به آفريده‌هايش، چنان است كه چيزى نزديك‌تر از او نيست. پس نه برترىِ او، وى را از آفريده‌هايش دور داشته، و نه نزديك بودنش، آفريده‌ها را با او در يك رتبه بداشته است.

از اين رو، يكى از آموزه‌هاى مهم- كه در حوزه معرفت خداوند، بحق، از ويژگى‌هاى توحيدِ خداوند در معارف اسلامى است و در قالبِ تفكّرى نو عرضه شده است- شناخت خداوند، به خودِ خداوند است. اين، راهى است كه سلوك آن، هم از سوى خداوند، در بعثت نهايى انسان و فرودِ قرآن از عالم اعلاى قدرتْ در آرايش عباراتى برتر از بلاغت، و هم از سوى پيشوايان معصوم ما- كه رسالتشان تبيين آموزه‌هاى قرآنى است- تأكيد و سفارش شده است:

شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِكَةُ وَأُولُوا الْعِلْمِ قَائِماً بِالْقِسْطِ لَاإِله إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.[٢] خداى يكتا كه هميشه به عدل و داد بود و باشد، گواهى داد كه جز او خدايى نيست و فرشتگان و دانشمندان نيز [گواهى دادند]. جز او خدايى نيست، كه تواناى بى‌همتا و داناى استوار كار است.

در كتاب ارزشمند كافى‌ اثر عالم شيعى، ابوجعفر محمّد بن يعقوب بن اسحاق كلينى رازى (م ٣٢٨ يا ٣٢٩ ق) و نيز در كتابِ‌ توحيد اثر شيخ صدوق، (م ٣٨١ ق) بخشى با عنوان: «بابُ انَّهُ لا يُعْرَفُ الَّا بِهِ» گشوده شده است و از اميرمؤمنان على (ع)، نقل شده است كه فرمود:

اعْرِفُوااللَّهَ بِاللَّهِ.[٣] خدا را به خود او بشناسيد.

امام سجّاد (ع)، در آغاز دعاى ابوحمزه ثمالى فرمود:

[١] - نهج البلاغة، خطبه ٤٩

[٢] - آل عمران، آيه ١٨

[٣] - الكافى، ج ١، ص ٨٥