جملهْ ادراكات بر خرهاى لنگ‌		او سوار باد، پرّان چون خدنگ‌
گر گريزد، كس نيابد گَردِ شه‌		ورگريزند، او بگيرد پيشِ ره.[١]

به راستى، اگر مى‌خواست حقيقتِ خود را از حيطه فهم و ادراك بشر، به كلّى دور دارد و نشانه‌هاى خود را بازگيرد، به هيچ رو، هيچ عقل و ادراكى، به شناخت او راه نمى‌برد و حتى كمترين نشان و اثرى از او بر جاى نمى‌ماند. على (ع) فرمود:

لايَسبِقُكَ مَنْ طَلَبْتَ، وَ لا يُفْلِتُكَ مَنْ اخَذْتَ.[٢] آن را كه بجويى از تو پيش نيفتد، و آن را كه بگيرى از دستت نرهد.

اگر آفريده‌ها بخواهند از قلمرو حكومت او بگريزند، او راه را بر همگى آنان مى‌بندد:

وَ لايُمكِنُ الْفِرارُ مِنْ حُكُومَتِكَ. [خداوندا!]، فرار از عرصه حاكميت تو امكان‌پذير نيست.

بادِ ما و بود ما از دادِ تُست‌		هستىِ ما جمله از ايجاد تُست‌
لذّتِ هستى نمودى نيست را		عاشقِ خود كرده بودى نيست را
لذّت انعامِ خود را وا مگير		نُقل و باده و جامِ خود را وا مگير
ور بگيرى كيت جُست و جو كند		نقش با نقاش چون نيرو كند؟[٣]

اگر فرار از خويشتن براى كسى در اين دنيا قابل تصّور باشد، و اگر براى كسى فرار از هستى كه جلوه‌اى از مشيّت هستى‌آفرين است، امكان‌پذير باشد، و اگر براى نقش، فرار از نقّاش قابل تعقّل باشد، فرار از اراده و طلب و حاكميت خداوند نيز قابل تصوّر و امكان‌پذير خواهد بود. كيست؟ اين ياوه گويى را از موج دريا بشنود كه من از دريا فرار مى‌كنم و در خشكى كه بيرون از عرصه حاكميت درياست، به هستى خود ادامه مى‌دهم!! مگر هستى انسان با احساس هر گونه قدرت در خويشتن، موجى از درياى مشيّت و فيض خداى فيض‌بخش نيست؟! مگر اراده فرار براى بهره گيرى از آزادى نيست؟ بياييد فرار كنيم؛ نه از خويشتن؛ و نه از هستى؛ و نه از زير دست نقاش چيره‌دست ازَلْ و ابَدْ، بلكه از هواها و هوسهاى خويش، تا ببينيم آنچه كه مى‌بايد از آن گريخت خدا و حاكميت و اراده اوست يا

[١] - مثنوى، دفتر سوم، بيت ٣٧١٨- ٣٧٢٢.

[٢] - نهج البلاغة، خطبه ١٠٩

[٣] - مثنوى، دفتر يكم، بيت ٦٠٥- ٦٠٨.