روز فرود آمدنش به زمين، هم از جانب عقل و خرد و هم از جانب وحى، با برانگيختن پيامبران و فرستادن شريعتها، از ربوبيت الهى برخوردار بوده است. به تعبير ديگر، چون «ربّ»، مظهر رحمت و آفرينش و قدرت و تدبير و حكمت شامل است؛ همه ماسواى حق تعالى را، با اختلافى كه در مراتب هستى دارند، در برمى‌گيرد. اين، حقيقتى است كه اولياى بزرگ خداوند، همواره بدان اذعان كرده و خويشتن را در همه مراحل حيات، رهين ربوبيّت الهى دانسته‌اند. اميرمؤمنان على (ع) كه شكوه و جلال خدايى، در چشم جانش عظيم و پايگاه او، در دلش بزرگ مى‌آمد، در نهايت خضوع فرمود:

انَّما انَا وَ انْتُمْ عَبِيدٌ مَمْلُوكُونَ لِرَبٍّ لا رَبَّ غَيرُهُ، يَمْلِكُ مِنّا ما لانَمْلِكُ مِنْ انْفُسِنا، وَ اخْرَجَنا مِمَّا كُنَّا فِيهِ الى‌ ما صَلَحْنا عَلَيْه، فَابْدَ لَنا بَعْدَ الضَّلالَةِ بِالْهُدى‌، وَ اعْطانَا الْبَصيرَةَ بَعْدَ الْعَمى‌.[١] ما و شما، بندگانى هستيم در يد قدرت پروردگارى كه جز او خدايى نيست، او صاحب اختيار ماست در آنچه خود، بدان اختيار نداريم. اوست كه ما را از موقعيتى كه در آن بوديم، بيرون آورد و به راهى كه خير ما در آن است، برد. او پس از گمراهى، ما را هدايت، و پس از كورى، بينايى بخشيد.

نكته‌

در اينجا لازم است به اين نكته مهم و اساسى اشاره شود كه اسم «ربّ» در كتابهاى آسمانى و به ويژه در قرآن كريم، از منزلت و شكوهى ويژه برخوردار است و اساساً از امّهات اسماى مقدس الهى است؛ بلكه به لحاظ آنكه مظهر پاره‌اى از اسماى ديگر خداوند و همچون «الخالق، العليم، القدير، المدبّر و الحكيم» است، خود به تنهايى امّ و اساس اسماى الهى است. از اين رو، هيچ نيايش و راز و نيازى در قرآن كريم نيامده است؛ مگر آنكه با اسم مبارك «ربّ» آغاز شده است:

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِى الآخِرَةِ حَسَنَةً.[٢] پروردگارا! ما را در اين‌

[١] - نهج البلاغة، خطبه ٢٠٧

[٢] - بقره، آيه ٢٠١