جَعَلْنَا نَبِيّاً. وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِن رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيّاً.[١] و در اين كتاب، ابراهيم را ياد كن .... كه او پيامبرى راستْ گفتار و درستْ كردار بود.

آن‌گاه كه پدر خويش را گفت: «اى پدر، چرا چيزى را مى‌پرستى كه نه مى‌شنود و نه مى‌بيند و در هيچ چيز تو را سود ندارد و به كار نيايد؟ اى پدر! همانا از دانش به من آن رسيده كه تو را نرسيده است. پس، مرا پيروى كن تا تو را راهى راست بنمايم. اى پدر! شيطان را مپرست كه شيطان، خداى رحمان را نافرمان بود. اى پدر! من مى‌ترسم كه عذابى از خداى رحمان به تو رسد و آن گاه، شيطان را دوست و ياور باشى». گفت: اى ابراهيم! آيا از خدايان من رو گردانى؟ اگر [از گفتار خود] باز نايستى، هر آينه، سنگسارت مى‌كنم، و ديرگاهى از من دور باش. گفت: بدرود مى‌كنم، از پروردگار براى تو آمرزش خواهم خواست كه او به من مهربان است، و از شما و آنچه جز خداى يكتا مى‌خوانيد، كناره مى‌گيرم، و پروردگارم را مى‌خوانم، اميد است كه به خواندن پروردگار خويش، بدبخت [و از اجابتْ بى‌بهره‌] نباشم». پس چون از آنان و آنچه بجز خداى يكتا مى‌پرستيدند، كناره گرفت، به او اسحاق و يعقوب را داديم و همه را پيامبر كرديم. و از رحمت خويش به ايشان بخشيديم و براى آنان [در ميان مردم‌] نام نيكو و آوازه بلند نهاديم.

ابوالفتوح رازى در تفسير خود از اين آيات آورده است: مقصود از «لسانِ صدق»، ذكر جميل و ثناى حَسَن و قبول عام در جمله امم [است‌]. خداى تعالى، اجابت كرد اين دعا [را] تا همه امم، از هر ملّت كه باشند، او را نيك گويند.[٢]

در ميان پيامبران الهى و اولياى بزرگ خداوند، نمونه عالى و برترِ «ذكر جميل»، مربوط به پيامبر گرامى اسلام است؛ آن بلند آوازه يتيم و عيالمند و بى‌پناهى كه درس ناخوانده، و در ميان مردمى نادان و به دور از مدنيّت، بيابانگرد، و گمراه، برانگيخته شد.

[١] - در اين زمينه، ر. ك: سوره مريم، آيه ٤١- ٥٠

[٢] - تفسير رَوْحُ الجَنان و رُوحُ الجنّان، ج ٨، ص ٣٤٦