واى بر آنان كه كفر ورزيدند از آتش [دوزخ‌]. مگر كسانى را كه ايمان آوردند و كارهاى نيك و شايسته كردند، مانند تبهكارانِ در زمين، مى‌گردانيم؟! يا مگر پرهيزكاران را مانند بدكاران مى‌سازيم؟!.

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْداً مَّمْلُوكاً لَايَقْدِرُ عَلَى‌ شَيْ‌ءٍ وَمَن رَّزَقْنَاهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ يُنفِقُ مِنْهُ سِرّاً وَجَهْراً هَلْ يَسْتَوُونَ الْحَمْدُ للَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ.

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا أَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلَى‌ شَيْ‌ءٍ وَهُوَ كَلٌّ عَلَى‌ مَوْلَاهُ أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لَايَأْتِ بِخَيرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَمَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلَى‌ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ.[١] خدا، بنده زرخريدى را مَثَل مى‌زند كه بر هيچ چيز توانايى ندارد و آن [انسانِ آزادى‌] را كه از جانب خويش، او را روزى نيكو داده‌ايم و او، نهان و آشكارا، از آن انفاق مى‌كند. آيا هرگز برابرند؟ [هنگامى كه توانا و ناتوان برابر نيستند، پس چگونه خدايى كه بر هر چه بخواهد، تواناست و همه آفريدگان را روزى مى‌دهد، با سنگ برابر باشد؟!] همه سپاس و ستايش، خداى راست؛ بلكه بيشترشان نمى‌دانند. و خدا، دو مرد را مَثل مى‌زند: يكى از آن دو، گنگ است كه بر هيچ چيز توانايى ندارد و سربارِ خواجه خويش است، هر جا كه او را فرستند، نيكى و سودى ندارد؛ آيا او با كسى كه به عدل و دادْ فرمان مى‌دهد و بر راه راست است، برابر است؟

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ ءَانَآءَ اللَّيْلِ سَاجِداً وَقَائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَايَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبَابِ.[٢] [آيا آن كافر ناسپاس بهتر است‌] يا كسى كه در ساعات شب، در حال سجده و ايستاده، با فروتنى به طاعت مشغول است؛ از [عذابِ‌] آن سراى مى‌ترسد و به بخشايش پروردگارِ خويش اميد مى‌دارد؟ بگو: آيا آنان كه مى‌دانند (خداشناسان) و آنان كه نمى‌دانند (كافران) برابرند؟ تنها خردمندان، پند مى‌پذيرند.

آرى، با اندكى تأمّل در اين حقيقتِ آشكار- كه فطرتهاى پاك و ناآلوده، نقاب از چهره آن برگرفته‌اند- پى مى‌بريم كه خدا، انسان را به خود، وا نگذاشته است؛ خداى يكتايى كه‌

[١] - نحل، آيه ٧٥- ٧٦

[٢] - زمر، آيه ٩