اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٤٨ - ٢ روان ساختن روزىهاى پاكيزه بر آدميان

از اوست در اينجا لباس را «رزق» ندانسته است؛ بلكه در رديف آن قرار داده است.

٢. دامنه معناى رزق، به تدريج و باگذشت زمان، گسترده شده و هر گونه خوراكى و مواد غذايى را كه به آدمى دهند خواه دهنده آن، شناخته شده باشد يا نه- رزق ناميده‌اند؛ گويى رزق، بخششى است كه به ميزان تلاش و كوشش آدمى به او مى‌رسد؛ هرچند دهنده آن، ناشناخته باشد. سپس گسترده‌تر شده و به معناى هر سودى است كه به آدمى مى‌رسد؛ اگر چه خوراكى آدمى نباشد. براى همين، همه برخوردارى‌هاى زندگى، مانند مال، مقام، قبيله، خويشاوند، ياوران، فرزندان و جمال و زيبايى، دانش و آگاهى و نظير اينها را «رزق» ناميده‌اند:

أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجاً فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ.[١] آيا مگر از آنان مزدى مى‌خواهى؟! و حال آنكه مزد [خير و پاداش و روزىِ‌] پروردگارت، بهتر است و او بهترينِ روزى‌دهندگان است.

و نيز از زبان «شعيب» پيامبر آمده است كه فرمود:

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِن كُنتُ عَلَى‌ بَيِّنَةٍ مِن رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقاً حَسَناً.[٢] گفت:

اى قوم من! مرا گوييد اگر من بر حجّت و دليلى روشن از پروردگارم باشم و او مرا روزىِ نيكو (دانش و نبوت) داده باشد [آيا دعوت من نابخردانه است‌].

در اين سخن حضرت شعيب (ع)، رزق به معناى «دانش و پيامبرى» است.

٣. «رازق حقيقى» خداوند است و هر گاه به آفريدگانش رازق گفته شده است، به طور مجاز است. همچنان كه در «وَاللَّهُ خَيرُ الَّرازقينَ» كه به تكرار در قرآن آمده است، بر مى‌آيد كه «رازق» ها بسيارند؛ ولى خداى تعالى بهترين و نيكوترين آنان است.

٤. رزق، به آن مقدار روزى گفته مى‌شود كه مورد استفاده روزى‌خواران قرار گيرد؛

[١] - مؤمنون، آيه ٧٢

[٢] - هود، آيه ٨٨