اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٦٤ - برزخ(حدفاصل ميان مرگ و رستاخيز)
خواهد بود. اين حال و روزگار همچنان باقى و برقرار است تا زمانى كه رستاخيز، بر پاگردد و مردمان، به فرمان خداوند از گورها برانگيخته شوند و براى رسيدگى به حساب كارهاى خود، در دادگاه عدل الهى حضور يابند:
يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعاً كَأَنَّهُمْ إِلَى نُصُبٍ يُوفِضُونَ. خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ذلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ.[١] روزى كه از گورها شتابان بيرون آيند، گويى كه به سوى نشانهاى [كه بر پا شده] مىشتابند؛ در حالى كه ديدگانشان از ترس فرو شده، خوارى و زبونى، آنها را فرو گرفته است. اين است آن روزى كه وعده داده مىشدند.
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُم مِنَ الْأَجْدَاثِ إِلَى رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ. قَالُوا يَاوَيْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ.[٢] و در صور دميده شود و آنان، ناگاه از گورها به سوى پروردگارشان مىشتابند. گويند: «اى واى بر ما! چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت؟ اين همان است كه خداى رحمان، وعده داده بود. و پيامبران، راست گفتند.
خُشَّعاً أَبْصَارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ كَأَنَّهُمْ جَرَادٌ مُنْتَشِرٌ. مُهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِ يَقُولُ الْكَافِرُونَ هذَا يَوْمٌ عَسِرٌ.[٣] چشمهاشان [از هول] فرو شده، از گورها بيرون آيند. گويى ملخهايى پراكندهاند؛ [كه] به سوى آن خواننده، شتابانند. كافران گويند: «اين، روزى است دشوار».
گناهكارانِ بىباك و گستاخ، كه در دنيا احساس مسئوليت نمىكنند و خويشتن را آزاد و بىقيد و شرط مىپندارند، به هنگامى كه مرگشان فرا مىرسد و پرده غيب از پيش چشمشان كنار مىرود و از فرجام وحشتزاى رفتارهاى خويش، آگاه مىگردند، در حالى كه سخت نگران و ناراحتاند، تقاضاى بازگشت به دنيا و زندگىِ دوباره را مىنمايند و مىگويند:
[١] - معارج، آيه ٤٣- ٤٤
[٢] - يس، آيه ٥١- ٥٢
[٣] - قمر، آيه ٧- ٨