اللَّهِ-/ عزَّ وجلَّ-/ مِمَّنْ يَسْتَكْبِرُ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْأَل ما عِنْدَه.[١] هيچ چيز در نزد خداوند از آن محبوب‌تر نيست كه از او چيزى بخواهند و از آنچه در خزانه قدرت اوست، مسئلت كنند. و هيچ كس در نزد خداوندِ بزرگ از آن كس مبغوض‌تر نيست كه از عبادت خداوند، سر مى‌پيچد و از خدا حاجت نمى‌خواهد.

و زيباترين متن نيايشى در مكتب اهل بيت (ع) «صحيفه مبارك سجّاديه» است، كه محتوىِ باشكوه‌ترين و ناب‌ترين دعاهاست، و به لحاظ متن از استحكام و، متانت فوق العاده بى‌نظيرى برخوردار است و به لحاظ سند نيز صدور آن قطعى و به آيين تواتر از سه طريق (شيعه اماميّه از امام صادق (ع) و فرقه زيديه و فرقه اسماعيليه)، از امام ساجدان زين العابدين (ع) روايت شده است.[٢]

اين مجموعه نورانى، كه به «انجيل اهل بيت» و «زبور آلِ محمد ٦» و «الصّحيفةُ الكاملة»[٣] شهره آفاق است و از شميمِ نسيمِ دل‌انگيز و عطرآگين بهشتِ حكمتهاى آن، مشام جانها معطّر و شاداب مى‌گردد، از روزگار آن بزرگوار تا اكنون، همواره انيس صاحبدلان و رازگشاى اهل حال و راهنماى سلوك اهل معرفت بوده و قرنها و دوره‌هاى متوالى، خورشيدْسان از آفاق بلند حكمت و معرفت، شعاع روح‌پرور و جانفزايش را بر دلهاى اهل بصيرت تابانده است.

عناصر شكل دهنده دعاها

عناصرى كه دعاهاى اسلامى را به طور عامّ، و صحيفه سجّاديه را به طور خاص، شكل مى‌دهند، عبارت‌اند از:

[١] - همان جا؛ نيز، ر. ك: الكافى، ج ٣، ص ٤٦٦

[٢] - مرحوم آية اللَّه بروجردى( ره) مى‌گويد: بديهى است كه صحيفه از آنِ امام سجّاد( ع) است. سبك و سياق و نظم و ساختار و معارف والا و پيامها و مضمونهاى بسيار عالى آن- كه جلوه‌هايى از اعجاز را مى‌نماياند- گواه درستىِ اين مدّعاست. شيخ طوسى و نجاشى در الرجال خود و سيّد عليخان( ره) به نقل از پدرانش براى آن سندهايى را ياد كرده‌اند. ما نيز راه ديگرى، براى انتساب صحيفه به امام( ع) داريم.( البدر الزاهر فى صلاة الجُمعة و المسافر، ص ٤٠)

[٣] براى آشنايى بيشتر از منابعى كه درباره صحيفه به تحقيق سخن گفته‌اند، به كتاب الذريعة الى تصانيف الشيعة،( ج ١٥، ص ٨-/ ٢١) رجوع شود