اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٢٥٦ - خطرخيزترين سقوطگاه آدمى

خطرخيزترين سقوطگاه آدمى‌

وَالْحَمْدُ للَّهِ الَّذى‌ لَوْ حَبَسَ عَنْ عِبادِهِ مَعْرِفَةَ حَمْدِهِ عَلى‌ ما ابْلاهُمْ مِنْ مِنَنِهِ الْمُتَتابِعَةِ، وَ اسْبَغَ عَلَيْهِمْ مِنْ نِعَمِهِ الْمُتَظاهِرَةِ، لَتَصرَّفُوا في مِنَنِهِ فَلَمْ يَحْمَدُوهُ،[٢] وَ تَوَسَّعُوا في رِزْقِهِ فَلَمْ يَشْكُرُوهُ.[٣] وَ لَوْ كانُوا كَذلِكَ، لَخَرَجُوا مِنْ حُدُودِ الانْسانِيَّةِ الِى‌ حَدِّ الْبَهِيمِيَّةِ،[٤] فَكانُوا كَما وَصَفَ في مُحْكَمِ كِتابِهِ: «إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا».[٥] و سپاس و ستايش، پروردگارى راست كه اگر معرفتِ ثنايش و آيينِ سپاسگزارى‌اش را از بندگانش دريغ كرده بود و به آنان، رسم سپاس و ستايش نمى‌آموخت تا در برابر انبوه نعمتهاى وزين و ارجمندش، و نيكى‌ها و دِهشهاى پى‌درپى‌اش، او را بستايند؛ در نعمتهايش تصرف مى‌كردند و از ثناى او، لبْ فرو مى‌بستند و در روزى‌هايش، دست مى‌بردند و او را پاس نمى‌داشتند. و اگر چنين مى‌بودند [كه لبْ به ستايش نگشايند و نعمتها را پاس ندارند]، از قلمرو انسانيّت بيرون مى‌رفتند و به مرز حيوانيّت مى‌رسيدند؛ بلكه در مرتبه‌اى‌

[١] - مثنوى، دفتر پنجم، بيت ٥٣٣- ٥٣٤.

[٢] -« فِي مِنَنهِ فَلَمْ يَشْكُرْوهُ»

[٣] -« في نِعَمِهِ فَلَمْ يَحْمَدُوهُ»

[٤] -« لَخَرَجُوا مِنْ حُدُودِ الِاْنسانيَّةِ وَ دَخَلُوا في حَريمِ البِهمية»

[٥] - فرقان، آيه ٤٤