بودنِ آفرينش» آن است كه در وراى اين جهان و بيرون از آن، جهان ديگرى باشد كه در آن جهان، آفريدگان جاودانه باشند. مقتضاى «بر پايى آفرينش به عدالت» نيز آن است كه به هر كس جزايى كه سزاوار آن است، داده شود؛ به نيكو كار، پاداش نيكو؛ و به بدكار، كيفرى بد. اين آيه، همسو با آيه ٢٧ و ٢٨ سوره «ص» است؛ كه پيش‌تر بدان اشاره شد:

آسمان و زمين و آنچه را در ميان آنهاست، بيهوده نيافريديم. اين، پندار كسانى است كه كفر ورزيدند. پس واى بر آنان كه كفر ورزيدند از آتشِ [دوزخ‌]. مگر كسانى را كه ايمان آوردند و كارهاى نيك و شايسته كردند، مانند تبهكاران روى زمين برابر مى‌نهيم؟! يا پرهيزكاران را مانند بد كاران مى‌نهيم؟!

از اين رو، فرمود: «لايُسْئلْ عَمَّا يَفْعَلُ». از آن‌جا كه بندگان، مملوك خدايند و در مِلك او، و در حوزه عمل، در گزينش و انجام دادن نيك و بد آزادند، براى آنان بروز و ظهور هر گونه عملى، نيك يا بد، درست يا نادرست، زشت يا زيبا، امرى ممكن و آشكار است. از اين رو، پرسش از «چرايى» كارهاى بندگان از سوى آفريدگارشان، امرى معقول و منطقى است: «وَهُمْ يُسئَلُونَ». در كتاب الهى، آمده است كه در سرِ راهِ جهنم، تبهكاران را باز مى‌دارند تا از انگيزه‌ها و علّتهاى گناهانى كه مرتكب شده‌اند، باز خواست شوند:

احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ. مِن دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَى صِرَاطِ الْجَحِيمِ. وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْؤُولُونَ.[١] [اى فرشتگان!] كسانى را كه ستم كردند (مشركان) و همانندانشان (همراهانشان از ديوان) و آنچه را به جاى خدا مى‌پرستيدند، گِرد آوريد و آنها را به سوى دوزخْ راه نماييد. و باز داريدشان كه آنان پرسش خواهند شد.

على (ع)، درباره پرسش خداوند از بندگانش، فرمود:

انَّ اللَّه تَعالى- يُسائِلكُمْ مَعْشَرَ عِبادِهِ!- عَنِ الصَّغِيرَةِ مِنْ اعْمالِكُمْ وَ الْكَبِيرَةِ، وَالظَّاهِرَةِ وَ الْمَسْتُورَةِ، فَانْ يُعَذِّبْ فَانْتُم اظْلَمُ، وَ انْ يَعْفُ فَهُوَ اكْرَمُ.[٢] خداى‌

[١] - صافات، آيه ٢٢- ٢٤

[٢] - نهج البلاغة، نامه ٢٩