اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٦٦ - آداب دعا
|
تو مگو ما را بدان شه بار نيست |
با كريمان، كارها دشوار نيست.[١] |
|
حُجَّتى يا اللَّه فىِ جُرْأتى عَلى مَسْئَلَتِكَ مَعَ اتْيانى ما تَكْرَهُ جُودُكَ وَ كَرَمُكَ، وَ عُدَّتى فى شِدَّتى مَعَ قَلَّةِ حَيائى رَأفَتُكَ وَ رَحْمَتُكَ.[٢] دليل من، اى خدا! بر گستاخى در خواستن از تو، با اينكه آنچه را ناپسند مىدارى، آوردهام، سخا و كَرم توست، و توشهام در سختى با همه بى آزرمىام، شفقت و مهربانى توست.
٢. اجابت هم از اوست
|
هم دعا از تو، اجابت هم ز تو |
ايمنى از تو، مهابت هم ز تو.[٣] |
|
دعا آموزى خداوند، از نابترين معارفى است كه در آموزههاى دينى ما سخت مورد عنايت واقع شده است خداوند در قرآن كريم مىفرمايد:
وَ اذا سَئَلَكَ عِبادى عَنّى فَانّى قَرِيبٌ اجِيبُ دَعْوَةَ الدّاعِ اذا دَعانِ فَلْيسْتَجِيبُوا لى وَلْيُؤمِنوُا بِى لَعَلَّهُمْ يَرْشُدونَ.[٤] و چون بندگانم درباره من از تو پرسند، همانا من نزديكم؛ خواندن خواننده را، آن گاه كه مرا بخواند، پاسخ مىدهم.
پس بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند، باشد كه ره يابند.
اين آيه در رساندنِ مفهوم و محتواى خود با دلرباترين اسلوب و زيباترين فنونِ بلاغى در زمينه دعا و خواندنِ خداوند و خواستنِ از او سخن گفته است:
١. اينكه اساس گفتار را بر «متكلّم وحده»، يعنى آنكه مجال سخن گفتن به ديگران ندهد (من) نهاده است كه در اين آيه، با همه ايجازى كه دارد، هفت بار تكرار شده است. و اين شيوه گفتار، دليل آن است كه خداى تعالى درباره محتواى آيه، اهتمام كامل دارد.
٢. اينكه گفته است: «عِبادى (بندگانم)» و نگفت: «الناس (مردمان)»، خود، دليلى ديگر بر اهتمام ياد شده است.
[١] - همان، دفتر يكم، بيت ٢٢١.
[٢] - مفاتيح الجنان، دعاى ابوحمزه ثمالى
[٣] - مثنوى، دفتر دوم، بيت ٦٩٢.
[٤] - بقره، آيه ١٨٦